A proteína alfa-1 antitripsina (AAT) prodúcese no fígado para axudar a protexer os pulmóns. O déficit desta proteína, coñecido como DAAT – déficit de alfa-1 antitripsina-, é unha enfermidade rara estímase que afecta só a 14.500 persoas en España. Non ten cura, pero si existen diferentes opcións de tratamento para atrasar o dano que a enfermidade produce a nivel pulmonar, sendo a adherencia ao tratamento una das principais intervencións a realizar por enfermería e que máis axuda ao control da enfermidade.
GUÍA DE RECOMENDACIÓNS PRÁCTICAS DE ENFERMERÍA: Déficit de Alfa-1 Antitripsina (DDAT)
Esta guía gratuíta, editada polo Consello Xeral de Enfermería proporciona información de gran valor na práctica asistencial de persoas con DAAT para realizar uns coidados de calidade adaptados ás necesidades e facilitar información á persoa afectada e a súa contorna.
O descoñecemento desta patoloxía na contorna sanitaria, xunto á variabilidade de sintomatoloxía coa que pode manifestarse dependendo ao órgano que afecte, fai que en múltiples ocasións o seu diagnóstico atrásese, tendo consecuencias graves, limitando a abordaxe adecuada e supoñendo un empeoramento clínico.
Diagnóstico precoz
Contar cun diagnóstico precoz é clave á hora de afrontar o DAAT. Como é unha enfermidade minoritaria, é preciso ter en mente a súa existencia para sospeitar que paciente poida ter un DAAT. Por iso, é importante que todos os profesionais sanitarios dispoñan de información e ferramentas para detectar é déficit de alfa-1 antitripsina o máis precozmente posible. Isto é especialmente relevante no ámbito da Atención Primaria ao ser a porta de entrada ao sistema sanitario.
Tabaquismo
Ademais das patoloxías asociadas, os pulmóns da persoa afectada dánanse máis facilmente ao fumar ou coa contaminación e/o po da súa contorna. Adoita afectar a varios membros da mesma familia e un diagnóstico cedo pode axudar a previr diferentes enfermidades pulmonares graves.
A prevención primaria realizada por enfermeiras é de vital importancia na prevención do tabaquismo, cuxo consumo, aínda que sexa mínimo, é prexudicial e está relacionado con ampla variedade de patoloxías respiratorias. Tanto a prevención como a deshabituación tabáquica son medidas esenciais en persoas con DAAT, xa que non fumar é a única maneira de evitar complicacións como a EPOC. Doutra banda, a prevención secundaria é fundamental para poder ter un diagnóstico precoz que, xunto a un adecuado tratamento, pode axudar a evitar complicacións.