Avances e retos na negociación do Estatuto Marco do persoal estatutario dos servizos de saúde desde a perspectiva enfermeira
Palabras clave:
Lexislación laboral, Estatuto Marco, EspañaResumo
O Estatuto Marco (Lei 55/2003) regula as condicións do persoal do Sistema Nacional de Saúde (SNS) e considérase obsoleto. Sanidade reabriu a negociación en 2024 e presentou un anteproxecto en xaneiro de 2026. O obxectivo foi analizar, desde a enfermaría, os eixos de debate e os avances fronte ás demandas sindicais.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
- Gobierno de España. Ley 55/2003, de 16 de diciembre, del Estatuto Marco del personal estatutario de los servicios de salud. Boletín Oficial del Estado. 2003;(301). Madrid. Consultado el 30 de diciembre de 2025. Disponible en: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2003-23101
-. Ministerio de Trabajo. Gobierno de España. Decreto 3160/1966, de 23 de diciembre, por el que se aprueba el Estatuto Jurídico del personal médico de la Seguridad Social [Internet]. Boletín Oficial del Estado. 1966 dic 30;(312). Madrid. Consultado 30 diciembre 2025. Disponible en: https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-1966-21118
- Ministerio de Trabajo. Gobierno de España. Orden de 26 de abril de 1973 por la que se aprueba el Estatuto del Personal Auxiliar Sanitario Titulado y Auxiliar de Clínica de la Seguridad Social. Boletín Oficial del Estado. 1973 abr 28;(102). Madrid. Consultado 30 diciembre 2025. Disponible en: https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-1973-602
- Ministerio de Trabajo. Gobierno de España. Orden de 5 de julio de 1971 por la que se aprueba el Estatuto del Personal no Sanitario al Servicio de las Instituciones Sanitarias de la Seguridad Social. Boletín Oficial del Estado. 1971 jul 22;(174):12015-12024. Madrid. Consultado 30 diciembre 2025. Disponible en: https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-1971-913
-Central Sindical Independiente y de Funcionarios. La temporalidad en las administraciones se mantiene en el 28 por ciento y se pierden miles de empleos en Educación y Sanidad con la llegada del verano [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 30 de diciembre de 2025.Disponible en: https://www.csif.es/es/articulo/castillayleon/educacion/75470
-Colegio Oficial de Enfermería de Murcia. Posicionamiento de la profesión enfermera ante el nuevo Estatuto Marco [Internet]. 2025. Murcia. Consultado el 2 de enero de 2026. Disponible en: https://enfermeriademurcia.org/posicionamiento-del-colegio-oficial-de-enfermeria-de-la-region-de-murcia-sobre-el-estado-actual-de-la-reforma-del-estatuto-marco/
-Consejo General de Colegios Oficiales de Médicos. La OMC insiste en promover medidas de incentivación para la retención del talento médico en nuestro país [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 2 de enero de 2026. Disponible en: https://www.cgcom.es/noticias/la-omc-insiste-en-promover-medidas-de-incentivacion-para-la-retencion-del-talento-medico
-Ministerio de Sanidad. Gobierno de España. Situación actual y estimación de la necesidad de enfermeras en España 2024 [Internet]. 2024. Madrid. Consultado el 3 de enero de 2026. Disponible en: https://www.sanidad.gob.es/areas/cuidadosEnSalud/investigacionDatos/docs/Necesidades_Profesionales_de_Enfermeria_2024.pdf
-Organisation for Economic Co-operation and Development. Health at a glance 2023: OECD indicators. OECD Publishing; 2023. Paris. doi:10.1787/7a7afb35-en
-Organización Mundial de la Salud. State of the world’s nursing 2020: Investing in education, jobs and leadership [Internet]. 2020. Geneva. Consultado el 5 de enero de 2026. Disponible en: https://www.who.int/publications/i/item/9789240003279
-Confederación Española de Sindicatos Médicos. Sanidad retoma las reuniones del Ámbito para continuar con la modificación del Estatuto Marco [Internet]. 2024 Mar 18. Madrid. Consultado el 5 de enero de 2026. Disponible en: https://www.cesm.org/2024/03/18/sanidad-retoma-las-reuniones-del-ambito-para-continuar-con-la-modificacion-del-estatuto-marco/
-Confederación Española de Sindicatos Médicos. CESM y SMA denuncian que el borrador de Estatuto Marco que se pretende firmar en el Ámbito es un “estatuto contra el médico” [Internet]. 2025 Dec 22. Madrid. Consultado el 5 de enero de 2026. Disponible en: https://www.cesm.org/2025/12/22/cesm-y-sma-denuncian-que-el-borrador-de-estatuto-marco-que-se-pretende-firmar-en-el-ambito-es-un-estatuto-contra-el-medico/
-Unión General de Trabajadores. Huelga indefinida de todo el personal del SNS por el rechazo de Sanidad a acordar un Estatuto Marco para avanzar [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 5 de enero de 2026. Disponible en: https://ugt-sp.es/huelga-indefinida-de-todo-el-personal-del-sns-por-el-rechazo-de-sanidad-a-acordar-un-estatuto-marco-para-avanzar/
-El País. Miles de médicos vuelven a la huelga en toda España con un seguimiento muy bajo, según los datos oficiales [Internet]. 2026 Jan 14. Madrid. Consultado el 19 de enero de 2026. Disponible en: https://elpais.com/sociedad/2026-01-14/miles-de-medicos-vuelven-a-la-huelga-en-toda-espana-con-una-incidencia-muy-irregular.html
-Sindicato de Enfermería (SATSE). Avances significativos en la negociación con el Ministerio de Sanidad sobre el Estatuto Marco del personal estatutario [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 7 de enero de 2026. Disponible en: https://www.satse.es/notas-prensa/-/v/85301/avances-negociacion-estatuto-marco
-Ministerio de Sanidad. Gobierno de España. Gobierno de España. Anteproyecto de ley del Estatuto Marco del personal estatutario de los servicios de salud [Internet]. 2026. Madrid. Consultado el 12 de enero de 2026. Disponible en: https://www.sanidad.gob.es/areas/profesionesSanitarias/nuevoEstatutoMarco.htm
-Ministerio de Educación, Formación Profesional y Deportes. Gobierno de España. Marco Español de Cualificaciones para el Aprendizaje Permanente (MECU) [Internet]. s. f. Madrid. Consultado el 5 de enero de 2026. Disponible en: https://www.educacionfpydeportes.gob.es/mc/mecu/mecu.html
- Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas. Gobierno de España. Real Decreto Legislativo 5/2015, de 30 de octubre, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley del Estatuto Básico del Empleado Público. Boletín Oficial del Estado. 2015;(261). Madrid. Disponible en: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2015-11719
-Ibáñez M, Mateos A. Preacuerdo por el Estatuto Marco para desconvocar la huelga en el SNS [Internet]. Redacción Médica. 2025. Localidad: [Internet]. Madrid. Consultado el 12 de enero de 2026. Disponible en: https://www.redaccionmedica.com/secciones/ministerio-sanidad/preacuerdo-por-el-estatuto-marco-para-desconvocar-la-huelga-en-el-sns-4793
-Vaquero Reina C. “Excusas sin base ni fundamento”: SATSE exige a Sanidad que incluya el reconocimiento retributivo en el Estatuto Marco [Internet]. Gaceta Médica. 2025. Madrid. Consultado el 12 de enero de 2026. Disponible en: https://gacetamedica.com/profesion/satse-sanidad-reconocimiento-estatuto-marco/?utm_source=chatgpt.com
- Sindicato de Enfermería (SATSE). Los sindicatos del Ámbito de Negociación ultiman el texto del Estatuto Marco pendientes de dar su aval si el acuerdo retributivo se concreta [Internet]. 2026. Madrid. Consultado el 14 de enero de 2026. https://www.satse.es/notas-prensa/-/v/85301/estatuto-marco-pendiente-acuerdo-retributivo
-Central Sindical Independiente y de Funcionarios. El Estatuto Marco no será avalado sin acuerdo retributivo previo [Internet]. 2026. Madrid. Consultado el 14 de enero de 2026. Disponible en: https://www.csif.es/es/articulo/nacional/general/83381
-Confederación Española de Sindicatos Médicos. CESM propone una nueva clasificación profesional en la reunión del Ámbito [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 5 de enero de 2026. Disponible en: https://www.cesm.org/2025/02/24/cesm-propone-una-nueva-clasificacion-profesional-en-la-reunion-del-ambito/
-Consejo General de Colegios Oficiales de Enfermería de España. Comunicado ante los últimos ataques de los representantes médicos a la profesionalidad de las enfermeras [Internet]. Nota de prensa. 2025. Madrid. Consultado el 5 de enero de 2026. Disponible en: https://www.consejogeneralenfermeria.org/actualidad-y-prensa/sala-de-prensa/noticias/item/127999-el-consejo-general-de-enfermeria-reclama-el-grupo-a1-para-las-enfermeras-especialistas-y-doctoras-universitarias
-Consejo General de Colegios Oficiales de Enfermería de España. El Consejo General de Enfermería reclama el grupo A1+ para las enfermeras especialistas y doctoras universitarias [Internet]. Nota de prensa. 2025. Madrid. Consultado el 12 de enero de 2026. Disponible en: https://www.consejogeneralenfermeria.org/profesion/competencias-enfermeras/send/20-notas-de-prensa/2982-el-consejo-general-de-enfermeria-reclama-el-grupo-a1-para-las-enfermeras-especialistas-y-doctoras-universitarias
-iSanidad. El Codem rechaza cualquier discurso que desacredite o cuestione la formación de la profesión enfermera [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 12 de enero de 2026. Disponible en: https://isanidad.com/318009/enfermeria-muestra-su-cautela-ante-la-reclasificacion-al-grupo-a1-en-el-borrador-del-estatuto-marco/
-iSanidad. El Consejo General de Enfermería pide incluir a especialistas y doctoradas en el grupo A1+ [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 12 de enero de 2026. Disponible en: https://isanidad.com/326414/el-consejo-general-de-enfermeria-pide-incluir-a-especialistas-y-doctoradas-en-el-grupo-a1/
-Ministerio de Sanidad. Gobierno de España. Nuevo Estatuto Marco: Preguntas frecuentes [Internet]. s. f. Localidad: Madrid. Consultado el 14 enero de 2026. Disponible en: https://www.sanidad.gob.es/areas/profesionesSanitarias/PregFrecEstatutoMarco.htm
-Sindicato de Enfermería (SATSE). El acuerdo sobre el Estatuto Marco queda supeditado a la inclusión efectiva de las mejoras comprometidas en el Anteproyecto de Ley [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 14 enero de 2026. Disponible en: https://www.satse.es/notas-prensa/-/v/85301/acuerdo-estatuto-marco-supeditado-mejoras
-Sindicato de Enfermería (SATSE). Nueva clasificación con adecuación retributiva y jubilación voluntaria anticipada y parcial, asuntos irrenunciables para apoyar el Estatuto Marco [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 14 enero de 2026. Disponible en: https://www.satse.es/notas-prensa/-/v/85301/asuntos-irrenunciables-apoyo-estatuto-marco
-Ministerio de Sanidad. Gobierno de España. El Ministerio de Sanidad ha incluido en el nuevo Estatuto Marco todas las demandas del personal sanitario que son de su competencia [Internet]. 2025. Madrid. Consultado el 14 enero de 2026. Disponible en: https://www.sanidad.gob.es/gabinete/notasPrensa.do
-Sindicato de Enfermería (SATSE). Pedimos pruebas selectivas cada dos años para acabar con la temporalidad [Internet]. 2024. Madrid. Consultado el 14 enero de 2026. Disponible en: https://www.satse.es/w/pruebas-selectivas-acabar-temporalidad
- Tribunal de Justicia de la Unión Europea. Sentencia en los asuntos acumulados C-103/18 y C-429/18 (Sánchez Ruiz y Fernández Álvarez y otros contra Comunidad de Madrid), ECLI:EU:C:2020:219 [Internet]. 2020 Mar 19. Luxembourg. Consultado en 16 enero de 2026. Disponible en: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:62018CJ0103
Publicada
##submission.versions##
- ##submission.versionIdentity##
- ##submission.versionIdentity##
##submission.howToCite##
Número
Sección
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##Ao publicar na revista Enfermeir@s, o autor cede todos os dereitos de explotación do seu artigo ao Ilustre Colexio Oficial de Enfermería de Lugo, que, coas condicións e limitacións dispostas pola lexislación en materia de propiedade intelectual, é o titular do copyright.
Agás indicación contraria, todos os contidos distribúense baixo unha licenza internacional Creative Commons BY-NC-ND 4.0. Calquera forma de reprodución, distribución, comunicación pública ou transformación desta obra non incluída na licenza Creative Commons BY-NC-ND 4.0 só poderá ser realizada coa autorización expresa dos titulares, agás excepción prevista pola lei. Pode acceder ao texto completo da licenza neste enlace: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.gl.
POLÍTICA DE PRIVACIDADE
Dereito de información
Para os efectos do disposto no Regulamento (UE) 2016/679 do 27 de abril de 2016 (RGPD), relativo á protección das persoas físicas no que respecta ao tratamento de datos persoais e á libre circulación destes datos, e na Lei Orgánica 3/2018 do 5 de decembro, de protección de datos de carácter persoal e garantía dos dereitos dixitais (LOPDGDD), infórmase ao usuario da existencia dun tratamento automatizado de datos de carácter persoal creado polo COLEXIO OFICIAL DE ENFERMERÍA DE LUGO e baixo a súa responsabilidade cos datos persoais que nos puidese facilitar durante a navegación polo noso sitio web, xa sexa no momento do seu rexistro ou cando remita unha mensaxe de correo electrónico.
Responsable do tratamento:
- Denominación social: Colexio Oficial de Enfermería de Lugo
- CIF: Q2766003D
- Enderezo social: Avenida da Coruña 104 Entresollado B, 27003 - Lugo (Lugo)
- Teléfono: 982242450
- Correo electrónico para comunicacións: colexio@enfermerialugo.org
- Datos de contacto do Delegado de Protección de Datos:
- Teléfono: 984283532
- Correo electrónico: delegadoprotecciondatos@prodasva.org
Finalidade do tratamento:
A finalidade do tratamento dos seus datos será a descrita en cada un dos formularios establecidos na páxina web nos que vostede nos facilite os seus datos.
Lexitimación:
Artigo 6.1.a) do RGPD. O interesado deu o seu consentimento para o tratamento dos seus datos persoais para un ou varios fins específicos.
Conservación e tratamento dos datos:
Os seus datos serán conservados durante o tempo necesario para atender a súa solicitude, sempre que non nos indique o contrario exercendo o seu dereito de supresión, ou durante o tempo necesario para cumprir coas obrigas legais e atender as posibles responsabilidades que puidesen derivar do cumprimento da finalidade para a que os datos foron recadados.
En caso de ser necesario, o Colexio Oficial de Enfermería de Lugo cancelará ou rectificará os datos cando resulten inexactos, incompletos ou deixen de ser necesarios para a súa finalidade, de conformidade co previsto na lexislación vixente en materia de protección de datos de carácter persoal.
Mentres non nos comunique o contrario, entenderemos que os seus datos non foron modificados, que vostede se compromete a notificarnos calquera variación e que temos o consentimento para utilizalos coa fin de fidelizar a relación entre as partes.
Os datos facilitados non serán cedidos a terceiros salvo nos casos en que exista unha obriga legal.
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo non elaborará ningún tipo de “perfil” en base á información facilitada. Non se tomarán decisións automatizadas en base a perfís.
De acordo co que establece a Lei 34/2002, de Servizos da Sociedade da Información e do Comercio Electrónico no seu artigo 21, solicitarase o seu consentimento para poder realizar comunicacións publicitarias que se consideren de interese, por correo electrónico ou por calquera outro medio de comunicación electrónica equivalente.
Vostede ten dereito a opoñerse e/ou retirar o consentimento ao tratamento dos datos indicados anteriormente, en calquera momento, sen que iso afecte á licitude do tratamento baseado no consentimento previo á súa retirada, mediante notificación ao responsable do tratamento nas direccións indicadas.
Medidas técnicas e organizativas
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo adopta medidas técnicas, controis e procedementos de carácter físico, organizativo e tecnolóxico, razoablemente fiables e efectivos, orientados a preservar a integridade e a seguridade dos seus datos e garantir a súa privacidade. Non obstante, non asume ningunha responsabilidade polos danos e prexuízos derivados de alteracións que terceiros poidan causar nos sistemas informáticos, documentos electrónicos ou ficheiros do usuario.
Ademais, todo o persoal con acceso aos datos persoais foi formado e ten coñecemento das súas obrigas con relación aos tratamentos de datos persoais.
Nos contratos que subscribimos cos nosos provedores incluímos cláusulas nas que se lles esixe manter o deber de segredo respecto aos datos de carácter persoal aos que tiveron acceso en virtude do encargo realizado, así como implantar as medidas de seguridade técnicas e organizativas necesarias para garantir a confidencialidade, integridade, dispoñibilidade e resiliencia permanentes dos sistemas e servizos de tratamento dos datos persoais.
Todas estas medidas de seguridade son revisadas de forma periódica para garantir a súa adecuación e efectividade.
Non obstante, a seguridade absoluta non se pode garantir e non existe ningún sistema de seguridade que sexa impenetrable. No caso de que calquera información obxecto de tratamento e baixo o noso control se vise comprometida como consecuencia dunha brecha de seguridade, tomaremos as medidas adecuadas para investigar o incidente, notificalo á Autoridade de Control e, de ser o caso, aos usuarios que se puidesen ver afectados para que tomen as medidas oportunas.
Dereitos
O usuario poderá exercer os dereitos de acceso, rectificación, supresión, oposición, limitación do tratamento, portabilidade de datos e a non ser obxecto de decisións individualizadas automatizadas, en relación cos datos obxecto do tratamento, ante o responsable do tratamento na dirección anteriormente mencionada ou por correo electrónico a colexio@enfermerialugo.org, achegando copia do seu DNI ou documento equivalente, ou directamente ante o delegado de protección de datos.
No caso de que non obtivese satisfacción no exercicio dos seus dereitos, poderá presentar unha reclamación ante a Autoridade de Control en materia de Protección de Datos competente, sendo esta a Axencia Española de Protección de Datos, cuxos datos de contacto están accesibles en https://sedeagpd.gob.es/sede-electronica-web/vistas/formNuevaReclamacion/reclamacion.jsf.
BY-NC-ND 4.0