Ischemic stroke: European comparison.

Authors

  • Ariadna Rivas González University of Santiago de Compostela

Keywords:

Stroke, Nursing, prognosis and risk factors, stroke code, therapeutics

Abstract

Background: Stroke is an acute neurological disorder caused by disturbances in cerebral circulation, either by ruptured blood vessels (hemorrhagic stroke) or by obstruction of blood flow (ischemic stroke), the latter being the most common. The most common symptoms include weakness on one side of the body, difficulty speaking, vision loss, severe headache, and dizziness.

Objective: To analyze the various guidelines for managing stroke codes in different European countries, including Spain, compare these action plans with the recommendations of the European Stroke Organization, and analyze the stroke codes of the Autonomous Communities of Spain.

Methods: A narrative review was carried out according to Prisma, 2020. To compile the information, databases, search engines and institutional websites such as PubMed, Google Scholar, the publishing house Elsevier, the official websites of the National Health System of each Autonomous Community of Spain, the official website of the European Stroke Organization, the official website of the National Clinical Guideline for Stroke for the United Kingdom and Ireland and the official website of the Italian Stroke Association were used.

Results: Twenty-three articles were evaluated that addressed stroke management in different European countries, including Spain and its 17 Autonomous Communities, and the characteristics of the Stroke Units and Teams present in Spain.

Conclusions: An analysis of stroke action plans in Spain, Italy, the United Kingdom, Ireland, and Portugal reveals similarities in the treatment of acute stroke, but also significant differences in aspects such as primary and secondary prevention, hospital transfer, and rehabilitation. In Spain, although clinical management is similar across Autonomous Communities, there are inequalities in the distribution and staffing of Stroke Units and Teams.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Servizo Galego de Saúde [Internet]. Santiago de Compostela: 2023. ACTUALIZACIÓN DO PLAN DE ASISTENCIA AO ICTUS EN GALICIA (CÓDIGO ICTUS) [consultado 9 Decembro 2024]. Dispoñible en: https://www.sergas.es/Asistencia-sanitaria/Plan-Ictus-Asistencia?idioma=es

Asociación Profesional de Enfermeiras de Ontario; Fundación do corazón de Ontario. [Internet]. Toronto: 2011. Valoración do ictus mediante a atención continuada [consultado 9 Decembro 2024]. Dispoñible en: https://www.bpso.es/wp-content/uploads/2020/01/D0024_ValoracionIctus_spp_2011.pdf

Ministerio de Sanidade [Internet]. Madrid: 2024. Estratexia en Ictus do Sistema Nacional de Saúde [consultado 9 Decembro 2024]. NIPO en liña: 133-24-118-7. Dispoñible en: https://www.sanidad.gob.es/areas/calidadAsistencial/estrategias/ictus/home.htm

Sánchez Blanco I, Ochoa Sangrador C, Izquierdo Sánchez M. Prognóstico de recuperación funcional en persoas superviventes dun ictus, Rehabilitación (Madr) [Internet]. 2000 [consultado 9 Decembro 2024]; 34(6):412–422. Dispoñible en: https://static.elsevier.es/multimedia/00487120/0000003400000006/v0_201307311649/10018773/v0_201307311649/es/120v34n6a10018773pdf001.pdf?idApp=UINPBA00004N&text

Organización Mundial da Saúde [Internet]. 2021. Día Mundial do Accidente Cerebrovascular [consultado 9 Decembro 2024]. Dispoñible en: https://www.who.int/southeastasia/news/detail/28-10-2021-world-stroke-day

Ministerio de Sanidade [Internet]. Madrid: 2024. Informe Anual do Sistema Nacional de Saúde 2023 [consultado 9 Decembro 2024]. Dispoñible en: https://www.sanidad.gob.es/estadEstudios/estadisticas/sisInfSanSNS/tablasEstadisticas/InfAnSNS.htm

Norrving B, Barrick J, Davalos A, Dichgans M, Cordonnier C, Guekht A, et al. Action Plan for Stroke in Europe 2018–2030. Eur Stroke J [Internet]. 2018 [consultado 11 Maio 2025]; 3(4):309–36. DOI: https://doi.org/10.1177/2396987318808719

Associazione Italiana Ictus. Linee Guida SPREAD VIII edizione [Internet]. Italia: 2016. [consultado 11 Maio 2025]. Dispoñible en: https://isa-aii.com/linee-guida-spread-viii-edizione/

King´s College London [Internet]. Londres: 2023. Guía Clínica nacional sobre accidentes cerebrovasculares para o Reino Unido e Irlanda [consultado 11 Maio 2025]. Dispoñible en: https://www.strokeguideline.org/

Dias MC, Dos Reis RS, Santos JV, Nunes AP, Ferreira P, Maia B, et al. Nationwide Access to Endovascular Treatment for Acute Ischemic Stroke in Portugal. Acta Med Port [Internet]. 2022 [consultado 11 Maio 2025]; 35(2):127–34. DOI: https://doi.org/10.20344/amp.15031

Servizo Andaluz de Saúde [Internet] Andalucía: 2023. CENTRO ANDALUZ DE TELEICTUS (CATI) 2023: Protocolos e recursos útiles. [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://www.sspa.juntadeandalucia.es/servicioandaluzdesalud/sites/default/files/sincfiles/wsasmediamediafile_sasdocumento/2023/centro_andaluz_de_teleictus_2023_Protocolos_recursos%20_%C3%BAtiles.pdf

Goberno de Aragón [Internet]. Aragón: 2024. Plan de Atención ao Ictus en Aragón [consultado 16 Maio 2025]. ISBN: 978-84-09-60877-5. Dispoñible en: https://www.aragon.es/-/estrategia-de-ictus#anchor2

Benavente L, Villanueva MJ, Vega P, Casado I, Vidal JA, Castaño B, et al. Code stroke in Asturias. Neuroloxía. [Internet] 2016 [consultado 16 Maio 2025]; 31(3):143–8. DOI: 10.1016/j.nrleng.2015.07.007

Servizo Murciano de Saúde [Internet]. Murcia: 2012. Código Ictus, Actuación nos Servizos de Urxencias do Hospital ante un paciente que sufriu un ictus [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://sms.carm.es/ricsmur/handle/123456789/7196

Goberno das Illas Baleares [Internet]. Palma: 2017. Estratexia do Ictus das Illas Baleares 2017-2021 [consultado 16 Maio 2025]. ISBN: 978-84-697-3228-1. Dispoñible en: https://www.caib.es/sites/planificaciosanitaria/es/ictus/

Goberno de Canarias [Internet]. Canarias: 2014. Guía de atención ao Ictus [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://www3.gobiernodecanarias.org/sanidad/scs/content/e0db5d49-42f9-11e4-8972-271aa1fcf7bb/Guia_ICTUS.pdf

Servizo de Saúde de Castela-A Mancha - Sociedade Castelán Manchega de Neuroloxía. [Internet]. Castela-A Mancha: 2023. Código Ictus, Estratexia de Reperfusión no Ictus 2023 [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://scmneurologia.com/files/codigo_ictus_clm_2023_maquetado_12b.0.pdf

Comunidade de Madrid [Internet]. Madrid: 2021. Plan de atención aos pacientes con Ictus [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://www.comunidad.madrid/servicios/salud/codigo-ictus

Escola de Saúde A Rioxa - Escola de Pacientes [Internet]. A Rioxa: 2021. Protocolo Código Ictus Comunidade Autónoma da Rioxa [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://escuelapacientes.riojasalud.es/enfermedades-neurologicas/ictus/informacion-profesionales/455-protocolo-codigo-ictus-la-rioja

Generalitat de Catalunya [Internet]. Cataluña: 2018. Sistema de Codi Ictus [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://aquas.gencat.cat/ca/fem/intelligencia-analitica/registre-cicat/sistema-de-codi-ictus/

Saúde Castela e León - Xunta de Castela e León [Internet]. 2020. Castela e León: 2020. Código Ictus de Castela e León, Atención ao ictus en fase hiperaguda [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://www.saludcastillayleon.es/profesionales/es/codigo-ictus

Instituto Nacional de Xestión Sanitaria [Internet]. 2008. Manual de Emerxencias 061 de Ceuta [consultado 16 Maio 2025]. Depósito Legal: M-38491-2008. Dispoñible en: https://ingesa.sanidad.gob.es/Recursos-documentales/Catalogo-publicaciones-INGESA/Manual-de-Emergencias-061-de-Ceuta.html

Goberno Vasco - Departamento de Saúde [Internet]. Vitoria-Gasteiz: 2024. Plan de Atención a Pacientes con Ictus en Euskadi [consultado 16 Maio 2025]. ISBN: 978-84-457-3743-9. Dispoñible en: https://www.euskadi.eus/contenidos/documentacion/doc_sosa_planictus/es_def/Euskadin_Iktusa_duten_pazienteei_arreta_eman-2-.pdf

Servizo Extremeño de Saúde [Internet]. Estremadura: 2020. Código Ictus Estremadura, Estratexia de atención ao ictus en fase aguda [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://saludextremadura.ses.es/filescms/web/uploaded_files/Principal/C%C3%B3digos%20Para%20Patolog%C3%ADas%20de%20Atenci%C3%B3n%20Urgente/C%C3%B3digo%20Ictus/ATENCION%20AL%20ICTUS%20EN%20EXTREMADURA.pdf

Servizo Navarro de Saúde [Internet]. Navarra: 2024. Documento Código Ictus da Comunidade Foral de Navarra. Información para profesionais sobre o abordaxe do paciente con ictus en fase hiperaguda [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://www.navarra.es/NR/rdonlyres/90749700-0BB2-40D3-B57F-5B212B2CF1FD/492316/DOCUMENTOCDIGOICTUSNAVARRAV4.pdf

Consellaría de Sanitat Universal i Salut Pública [Internet]. Valencia: 2019. Plan de Atención ao Ictus na Comunidade Valenciana [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://lamochiladelresi.wordpress.com/wp-content/uploads/2021/07/guia_ictus_cv_2019-2023.pdf

Sociedade Española de Neuroloxía [Internet]. Madrid: 2019. O atlas do Ictus Cantabria 2019 [consultado 16 Maio 2025]. Dispoñible en: https://www.sen.es/images/2020/atlas/Informes_comunidad/Informe_ICTUS_Cantabria.pdf

Alonso de Leciñana M, Morales A, Martínez-Zabaleta M, Ayo-Martín Ó, Lizán L, Castellanos M. Características das unidades de ictus e equipos de ictus en España no ano 2018. Proxecto Pre2Ictus. Neuroloxía. [Internet]. 2023 [consultado 11 Maio 2025]; 38(3):173–80. DOI: 10.1016/j.nrl.2020.06.012

Published

2025-08-27

How to Cite

Rivas González, A. (2025). Ischemic stroke: European comparison. Revista Enfermeir@s, 2(45), 58–74. Retrieved from https://www.enfermerialugo.org/revista/index.php/enfermeiraos/article/view/48