The spiritual dimension of care in palliative care units: a descriptive study

Authors

Keywords:

Nursing, Nursing Care, Spirituality, Holistic Health

Abstract

Background: Quality in the humanization of healthcare involves comprehensive patient care, considering all facets of the person, including their spiritual dimension. In patients in palliative care, the onset of spiritual suffering is more imminent. However, nursing professionals' responses range from avoidance or fear of addressing this dimension of care to recognition, and acceptance of this humanizing need for care. Addressing these issues from the perspective of healthcare is the first step in addressing the spiritual dimension.

Objective: Describe nursing professionals' perceptions of spirituality and spiritual suffering as a dimension of comprehensive care. To highlight the aspects considered relevant to providing this care in the Palliative Care Units.

Methodology: An observational, descriptive, cross-sectional study was conducted among nursing professionals in the Palliative Care Units of the Vigo Health District. The study included, originally 65 professionals (N=65), however, after non-probability sampling, a final sample of 46 professionals (n=46) was obtained. Sociodemographic variables and other variables related to spirituality (its concept, its connection to nursing, and professional practice) were analyzed. Data collection was carried out using an ad hoc, self-administered questionnaire completed online.

Conclusions: Professionals mostly conceptualize spirituality in a religious sense; less than a third link it to the meaning of life and inner connection. The importance of spiritual attention is recognized almost unanimously, however, organizational and competence limitations hinder its effective implementation.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biographies

Martín Fernández Ferro, University of Vigo

Professor UVigo.

Complejo Hospitalario Universitario de Vigo, Vigo. Pontevedra. España

Escuela Universitaria de Enfermería Ribera Povisa, Universidad de Vigo, Vigo. Pontevedra. España.

Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur (IISGS), Servizo Galego de Saúde (SERGAS), Universidad de Vigo, Vigo. Pontevedra. España.

Alba Portela Álvarez, University of Vigo

Escuela Universitaria de Enfermería Ribera Povisa, Universidad de Vigo, Vigo. Pontevedra. España.

María Elena Mosquera Losada, University of Vigo

Escuela Universitaria de Enfermería Ribera Povisa, Universidad de Vigo, Vigo. Pontevedra. España.
Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur (IISGS), Servizo Galego de Saúde (SERGAS), Universidad de Vigo, Vigo. Pontevedra. España.
Grupo de Investigación en Longevidad y Envejecimiento (LONXENV), Universidad de Vigo, Vigo. Pontevedra. España.

References

Busquets Alibés E. Ética del cuidado en ciencias de la salud. Barcelona: Herder; 2019. ISBN: 9788425439773.

Abu-Qamar MZ, Hartigan I, Perry L. Embracing the Broad Vision of Nursing's Renewed Definitions-Recognizing the Unseen and Steering the Future. Int J Nurs Pract. 2025;31(5): e70052. doi: 10.1111/ijn.70052.

Morillo Martín MS, Galán González-Serna JM, Llanos Peña F. Actitudes de las Enfermeras ante los Cuidados Espirituales y Religiosos en un Hospital General. Index Enferm. 2017; 26(3):152-156.

Fonseca CM. Atención a las necesidades espirituales y religiosas de los pacientes por parte del personal de salud. Un modelo basado en el acompañamiento espiritual. Rev. Cir. 2022;74(3): 318-324. doi:10.35687/s2452-454920220031351.

Boff L. Experimentar a Dios, la transparencia de las cosas. Santander: Sal Terrae; 2002. ISBN: 9788429315226.

Puchalski C, Ferrell B, Virani R, Otis-Green S, Baird P, Bull J, et al. Improving the quality of spiritual care as a dimension of palliative care: the report of the Consensus Conference. J Palliat Med. 2009 ;12(10):885-904. doi: 10.1089/jpm.2009.0142.

Filipovich Vegas E, Gallardo González S, Prieto Benítez A. Repercusión de la espiritualidad en el afrontamiento de la vida y la muerte. Estudio desde la perspectiva de profesionales de enfermería. Cuad Bioet. 2023;34(110):13-24. doi: 10.30444/CB.139.

Muñoz Devesa A, Morales Moreno I, Bermejo Higuera JC, González Serna JM. Enfermería y cuidado del sufrimiento espiritual. Index Enferm. 2014;23(3):153-156. doi:10.4321/S1132-12962014000200008.

Cobianchi L, Dal Mas F, Massaro M, Biffl W, Catena F, Coccolini F, et al. Team Dynamics Study Group. Diversity and ethics in trauma and acute care surgery teams: results from an international survey. World J Emerg Surg. 2022;17(1):44. doi: 10.1186/s13017-022-00446-8.

BOE-A-2023-15551 Real Decreto 572/2023, de 4 de julio, por el que se modifica el Real Decreto 1093/2010, de 3 de septiembre, por el que se aprueba el conjunto mínimo de datos de los informes clínicos en el Sistema Nacional de Salud [Internet]. Boe.es. Disponible en: https://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-2023-15551.

Ramos Mateos A. Informe sobre la situación actual y estimación de la necesidad de enfermeras en España, 2024. Ministerio de Sanidad. [Internet]. Disponible en: https://www.sanidad.gob.es/gabinete/notasPrensa.do?id=6597.

Montecinos Guíñez D, Lorca Nachar A, Lara Jaque R, García Vallejos G, Quijada Sánchez D. Enfermería, liderazgo y relaciones de poder, una mirada desde lo cualitativo. Index Enferm . 2023; 32(2): e14293. doi: 10.58807/indexenferm20235794.

Arroyo Rodríguez A, Lancharro Tavero I, Romero Serrano R, Morillo Martín MS. La Enfermería como rol de género. Index Enferm. 2011; 20(4):248-251. doi:10.4321/S1132-12962011000300008.

Baysal E, Demirkol H, Erol A, Kaçmaz ED, Duka B, Agolli B, et al. Nurses' Perceptions of Spirituality and Spiritual Care and Influencing Factors in Türkiye, Italy, and Albania: A Multicultural Study. Healthcare (Basel). 2024;12(14):1391. doi: 10.3390/healthcare12141391.

Murgia C, Notarnicola I, Rocco G, Stievano A. Spirituality in nursing: A concept analysis. Nursing Ethics. 2020;27(5):1327-1343. doi: 10.1177/0969733020909534.

Hernández Mansilla JM, de Vega G, Herreros B. "Seminario Internacional de Biomedicina, Ética y Derechos Humanos": Bioética, religión y espiritualidad a debate. acta bioethica [Internet]. 2025;31(1):151-153. Disponible en: https://actabioethica.uchile.cl/index.php/AB/article/view/7838.

McLouth LE, Ford CG, Pustejovsky JE, Park CL, Sherman AC, Trevino K, Salsman JM. A systematic review and meta-analysis of effects of psychosocial interventions on spiritual well-being in adults with cancer. Psychooncology. 2021;30(2):147-158. doi: 10.1002/pon.5562.

Yeary KHK, Alcaraz KI, Ashing KT, Chiu C, Christy SM, Felsted KF, et al. Considering religion and spirituality in precision medicine. Transl Behav Med. 2020;10(1):195-203. doi: 10.1093/tbm/ibz105.

Platero Otsoa A. Percepción enfermera sobre la importancia de los cuidados espirituales en Cuidados paliativos. [Trabajo Fin de Grado]. Madrid. Universidad Autónoma de Madrid, Escuela Universitaria de Enfermería. 2019.

Ferrell B, Levy MH, Paice J. Managing pain from advanced cancer in the palliative care setting. Clin J Oncol Nurs. 2008;12(4):575-581. doi: 10.1188/08.CJON.575-581.

Quinn B, Connolly M. Spirituality in palliative care. BMC Palliat Care. 2023;22(1):1. doi: 10.1186/s12904-022-01116-x.

Frankl VE. Man's Search For Meaning: The classic tribute to hope from the Holocaust. Boston: Beacon Press; 2006. ISBN: 9781846046384.

Bone N, Swinton M, Hoad N, Toledo F, Cook D. Critical Care Nurses' Experiences With Spiritual Care: The SPIRIT Study. Am J Crit Care. 2018;27(3):212-219. doi: 10.4037/ajcc2018300.

Pop RS, Payne S, Tint D, Pop CP, Mosoiu D. Instruments to assess the burden of care for family caregivers of adult palliative care patients. Int J Palliat Nurs. 2022;28(2):80-99. doi: 10.12968/ijpn.2022.28.2.80.

NANDA International, Heather Herdman T, Kamitsuru S, Takao Lopes C. Diagnósticos enfermeros. Definiciones y clasificación 2024-2026. 13ª edición. Madrid. Elsevier; 2024. ISBN: 9788413827612.

Moorhead S, Swanson E, Johnson M. Clasificación de Resultados de Enfermería (NOC): Medición de Resultados en Salud. 7ª edición. Madrid. Elsevier; 2024. ISBN: 9788413826714.

Cheryl M, Wagner RN. Clasificación de Intervenciones de Enfermería (NIC). 8ª edición. Madrid. Elsevier; 2024. ISBN: 9788413826936.

Zapata CB, Dionne-Odom JN, Harris HA, Kalanithi L, Lin J, Bischoff K, et al. Honoring What We Say We Do: Developing Real-World Tools for Routine Family Caregiver Assessment and Support in Outpatient Palliative Care. J Palliat Med. 2023;26(3):376-384. doi: 10.1089/jpm.2022.0043.

Lopez Azpitarte E. Ética y vida. desafíos actuales. Madrid. Ediciones Paulinas; 1990. ISBN: 8428513449.

Madsen R, Larsen P, Fiala Carlsen AM, Marcussen J. Nursing care and nurses' understandings of grief and bereavement among patients and families during cancer illness and death - A scoping review. Eur J Oncol Nurs. 2023; 62:102260. doi: 10.1016/j.ejon.2022.102260.

Phillips C, Welcer B. Songs for the Soul: A Program to Address a Nurse's Grief. Clin J Oncol Nurs. 2017 ;21(2):145-146. doi: 10.1188/17.CJON.145-146.

Baldacchino D, Draper P. Spiritual coping strategies: a review of the nursing research literature. J Adv Nurs. 2001;34(6):833-841. doi: 10.1046/j.1365-2648.2001.01814. x.

Dunn KS, Robinson-Lane SG. A Philosophical Analysis of Spiritual Coping. ANS Adv Nurs Sci. 2020;43(3):239-250. doi: 10.1097/ANS.0000000000000323.

Nair T, Kumar GP. Correlation Between Spirituality and Quality of Life in People With Musculoskeletal Disorders: A Cross-Sectional Study. Cures. 2025;17(3): e80055. doi: 10.7759/cureus.80055.

Published

2026-03-31 — Updated on 2026-04-23

Versions

How to Cite

Fernández Ferro, M., Portela Álvarez, A., & Mosquera Losada, M. E. (2026). The spiritual dimension of care in palliative care units: a descriptive study. Revista Enfermeir@s, 1(46), 29–37. Retrieved from https://www.enfermerialugo.org/revista/index.php/enfermeiraos/article/view/147 (Original work published March 31, 2026)