Evolución dos ingresos hospitalarios por tentativa de suicidio en España (2016-2023)
Palabras clave:
Intento de suicidio, Hospital, España, Custo de enfermidadeResumo
Introdución: O suicidio constitúe un importante problema de saúde pública, cun impacto crecente na atención sanitaria.
Obxectivo: Analizar a evolución e as características dos ingresos hospitalarios por intento de suicidio en España entre 2016 e 2023.
Método: Estudo ecolóxico baseado en fontes secundarias. Analizáronse variables relacionadas co ingreso, temporais, sociodemográficas, de mortalidade, estancia media e custo medio.
Resultados: Observouse un aumento sostido dos ingresos e diferenzas segundo sexo, idade e territorio, xunto cun descenso da letalidade.
Conclusión: Existe un incremento da demanda asistencial e a necesidade de atención adaptada aos distintos perfís de risco.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
Fundación Española para la Prevención del Suicidio. Datos clave sobre suicidio [Internet]. Madrid. S.f. [consultado 07 febrero 2025]. Disponible en: https://www.prevensuic.org/la-conducta-suicida/datos-clave-sobre-suicidio/
National Institute of Mental Health. Prevención del suicidio [Internet]. Bethesda. 2024. [consultado 07 febrero 2025]. Disponible en: https://www.nimh.nih.gov/health/topics/espanol/prevencion-del-suicidio
World Health Organization. Suicide [Internet]. Ginebra. S.f [consultado 07 febrero 2025]. Disponible en: https://www.who.int/health-topics/suicide#tab=tab_1
Organización Mundial de la Salud. Suicidio: hoja informativa [Internet]. Ginebra.2025. [consultado 07 febrero 2025]. Disponible en: https://www.who.int/es/news-room/fact-sheets/detail/suicide
Ministerio de sanidad. Informe anual 2024 línea 024. [Internet]. Madrid. 2024. [consultado el 12 diciembre 2025]. Disponible en: https://www.sanidad.gob.es/linea024/docs/Informe_024_anual_2024.pdf
Ministerio de sanidad. Descienden los suicidios en España por segundo año consecutivo [Internet]. Madrid. 2025. [consultado el 12 diciembre 2025]. Disponible en: https://www.sanidad.gob.es/en/gabinete/notasPrensa.do?id=6822
Moutier C, Zimmerman M. Conducta suicida [Internet]. Manual MSD, versión para público general. Rahway (NJ): Merck & Co., Inc.; 2025 [modificado jul 2025; citado 10 feb 2025]. Disponible en: https://www.msdmanuals.com/es/hogar/trastornos-de-la-salud-mental/conducta-suicida-y-autolesiva/conducta-suicida
Wasserman D, Rihmer Z, Rujescu D, Sarchiapone M, Sokolowski M, Titelman D, et al. The European Psychiatric Association (EPA) guidance on suicide treatment and prevention. Eur Psychiatry [Internet]. 2020 Jun; 63(1):e46 [consultado 11 febrero 2025]. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32292730/
Cebrià AI, Serra M, Corbella S, Haro JM, Salvador-Carulla L, Roca M. Trastornos psiquiátricos en los casos de suicidio consumado en la ciudad de Barcelona. Rev Psiquiatr Salud Ment (Barc) [Internet]. 2015;8(3):131–8 [consultado 3 marzo 2025]. Disponible en: https://www.elsevier.es/es-revista-revista-psiquiatria-salud-mental-286-articulo-trastornos-psiquiatricos-los-casos-suicidio-S188898911400038X
Blasco-Fontecilla H, Pérez-Rodríguez MM, Garcia-Nieto R, Fernández-Navarro P, Fernández-Liria A, Baca-García E. Características de la conducta suicida y factores asociados en una muestra clínica. Rev Psiquiatr Salud Ment (Barc) [Internet]. 2016;9(1):1–8 [consultado 2 marzo 2025]. Disponible en: https://www.elsevier.es/es-revista-revista-psiquiatria-salud-mental-286-articulo-caracteristicas-conducta-suicida-factores-asociados-S1888989116300015
Colegio oficial de Psicología Madrid. Estudio suicidio deja huella silenciosa 78 los familiares desarrolla duelo complicado [Internet]. Madrid. 2025[consultado el 6 enero 2026]. Disponible en: https://www.copmadrid.org/web/actualidad/noticias/3068/estudio-suicidio-deja-huella-silenciosa-78-los-familiares-desarrolla-duelo-complicado
Lorente SM. El trauma originado por el suicidio en el entorno familiar, comunitario y social. Clín contemp [Internet]. 2025 [consultado el 6 enero 2026];16(1): Artículo e1. Disponible en: https://www.revistaclinicacontemporanea.org/art/cc2025a1
Stein D, Carmassi C, Dell’Osso L, Pompili M. Suicide prevention strategies: emerging evidence and future directions. Eur Psychiatry [Internet]. 2024;67(1):e33 [consultado 23 marzo 2025]. Disponible en: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0924977X24000427
González C, Mondragón L, Andrade P, Medina ME. Conducta suicida en adolescentes: diferencias entre estudiantes y no estudiantes. Salud Ment (Mex) [Internet]. 2021;44(1):15–22 [consultado 23 marzo 2025]. Disponible en: https://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2594-21662021000100015
Datosmacro.com. Causas de muerte: suicidio en España 2022 [Internet]. Madrid. S.f. Expansión; [consultado 13 mayo 2025]. Disponible en: https://datosmacro.expansion.com/demografia/mortalidad/causas-muerte/suicidio?anio=2022
Organización Mundial de la Salud. La pandemia de COVID-19 provoca un aumento del 25% en la prevalencia de ansiedad y depresión en todo el mundo [Internet]. Ginebra. 2022 [consultado 25 mayo 2025]. Disponible en: https://www.who.int/es/news/item/02-03-2022-covid-19-pandemic-triggers-25-increase-in-prevalence-of-anxiety-and-depression-worldwide
Ceballos F, Gómez L. Factores asociados al intento de suicidio en adolescentes escolarizados de una ciudad colombiana. Rev Fac Nac Salud Pública [Internet]. 2023;41(2):e217782 [consultado 29 marzo 2025]. Disponible en: http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0120-386X2023000200005
Statista. Muertes por suicidio y lesiones autoinfligidas por grupos de edad en España [Internet]. Hamburgo 2023 [consultado 29 marzo 2025]. Disponible en: https://es.statista.com/estadisticas/819819/muertes-por-suicidio-y-lesiones-autoinfligidas-por-grupos-de-edad-en-espana/
Universidad Complutense de Madrid. El suicidio es la primera causa de muerte en jóvenes y adolescentes entre 12 y 29 años [Internet]. CIBER; Madrid. 2023 [consultado 13 mayo 2025]. Disponible en: https://www.ciberisciii.es/noticias/el-suicidio-es-la-primera-causa-de-muerte-en-jovenes-y-adolescentes-entre-12-y-29-anos
Londoño Pérez D. El suicidio en los jóvenes en España: cifras preocupantes. Clínica y Salud [Internet]. 2016;27(3):177–81 [consultado 13 mayo 2025]. Disponible en: https://www.elsevier.es/es-revista-clinica-salud-364-articulo-el-suicidio-jovenes-espana-cifras-S1130527416300573
Universidad Complutense de Madrid. El suicidio es la primera causa de muerte en jóvenes [Internet]. Madrid. 2023. [consultado 23 mayo 2025]. Disponible en: https://www.ucm.es/suicidio-primera-causa-de-muerte-en-jovenes
Clínica Universidad de Navarra. La salud mental de los niños y adolescentes ha empeorado en las dos últimas décadas [Internet]. Pamplona. 2022; [consultado 27 mayo 2025]. Disponible en: https://www.cun.es/actualidad/noticias/salud-mental-ninos-adolescentes-empeorado-dos-ultimas-decadas
iSanidad. La salud mental de los jóvenes empeora en las dos últimas décadas [Internet]. Madrid 2024 [consultado 27 mayo 2025]. Disponible en: https://isanidad.com/291183/la-salud-mental-de-los-jovenes-empeora-en-las-dos-ultimas-decadas/
United Nations Children’s Fund (UNICEF). El impacto del COVID-19 en la salud mental de adolescentes y jóvenes [Internet]. Nueva York. 2021 [consultado 27 mayo 2025]. Disponible en: https://www.unicef.org/lac/el-impacto-del-covid-19-en-la-salud-mental-de-adolescentes-y-j%C3%B3venes
##submission.downloads##
Publicada
##submission.versions##
- ##submission.versionIdentity##
- ##submission.versionIdentity##
##submission.howToCite##
Número
Sección
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##Ao publicar na revista Enfermeir@s, o autor cede todos os dereitos de explotación do seu artigo ao Ilustre Colexio Oficial de Enfermería de Lugo, que, coas condicións e limitacións dispostas pola lexislación en materia de propiedade intelectual, é o titular do copyright.
Agás indicación contraria, todos os contidos distribúense baixo unha licenza internacional Creative Commons BY-NC-ND 4.0. Calquera forma de reprodución, distribución, comunicación pública ou transformación desta obra non incluída na licenza Creative Commons BY-NC-ND 4.0 só poderá ser realizada coa autorización expresa dos titulares, agás excepción prevista pola lei. Pode acceder ao texto completo da licenza neste enlace: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.gl.
POLÍTICA DE PRIVACIDADE
Dereito de información
Para os efectos do disposto no Regulamento (UE) 2016/679 do 27 de abril de 2016 (RGPD), relativo á protección das persoas físicas no que respecta ao tratamento de datos persoais e á libre circulación destes datos, e na Lei Orgánica 3/2018 do 5 de decembro, de protección de datos de carácter persoal e garantía dos dereitos dixitais (LOPDGDD), infórmase ao usuario da existencia dun tratamento automatizado de datos de carácter persoal creado polo COLEXIO OFICIAL DE ENFERMERÍA DE LUGO e baixo a súa responsabilidade cos datos persoais que nos puidese facilitar durante a navegación polo noso sitio web, xa sexa no momento do seu rexistro ou cando remita unha mensaxe de correo electrónico.
Responsable do tratamento:
- Denominación social: Colexio Oficial de Enfermería de Lugo
- CIF: Q2766003D
- Enderezo social: Avenida da Coruña 104 Entresollado B, 27003 - Lugo (Lugo)
- Teléfono: 982242450
- Correo electrónico para comunicacións: colexio@enfermerialugo.org
- Datos de contacto do Delegado de Protección de Datos:
- Teléfono: 984283532
- Correo electrónico: delegadoprotecciondatos@prodasva.org
Finalidade do tratamento:
A finalidade do tratamento dos seus datos será a descrita en cada un dos formularios establecidos na páxina web nos que vostede nos facilite os seus datos.
Lexitimación:
Artigo 6.1.a) do RGPD. O interesado deu o seu consentimento para o tratamento dos seus datos persoais para un ou varios fins específicos.
Conservación e tratamento dos datos:
Os seus datos serán conservados durante o tempo necesario para atender a súa solicitude, sempre que non nos indique o contrario exercendo o seu dereito de supresión, ou durante o tempo necesario para cumprir coas obrigas legais e atender as posibles responsabilidades que puidesen derivar do cumprimento da finalidade para a que os datos foron recadados.
En caso de ser necesario, o Colexio Oficial de Enfermería de Lugo cancelará ou rectificará os datos cando resulten inexactos, incompletos ou deixen de ser necesarios para a súa finalidade, de conformidade co previsto na lexislación vixente en materia de protección de datos de carácter persoal.
Mentres non nos comunique o contrario, entenderemos que os seus datos non foron modificados, que vostede se compromete a notificarnos calquera variación e que temos o consentimento para utilizalos coa fin de fidelizar a relación entre as partes.
Os datos facilitados non serán cedidos a terceiros salvo nos casos en que exista unha obriga legal.
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo non elaborará ningún tipo de “perfil” en base á información facilitada. Non se tomarán decisións automatizadas en base a perfís.
De acordo co que establece a Lei 34/2002, de Servizos da Sociedade da Información e do Comercio Electrónico no seu artigo 21, solicitarase o seu consentimento para poder realizar comunicacións publicitarias que se consideren de interese, por correo electrónico ou por calquera outro medio de comunicación electrónica equivalente.
Vostede ten dereito a opoñerse e/ou retirar o consentimento ao tratamento dos datos indicados anteriormente, en calquera momento, sen que iso afecte á licitude do tratamento baseado no consentimento previo á súa retirada, mediante notificación ao responsable do tratamento nas direccións indicadas.
Medidas técnicas e organizativas
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo adopta medidas técnicas, controis e procedementos de carácter físico, organizativo e tecnolóxico, razoablemente fiables e efectivos, orientados a preservar a integridade e a seguridade dos seus datos e garantir a súa privacidade. Non obstante, non asume ningunha responsabilidade polos danos e prexuízos derivados de alteracións que terceiros poidan causar nos sistemas informáticos, documentos electrónicos ou ficheiros do usuario.
Ademais, todo o persoal con acceso aos datos persoais foi formado e ten coñecemento das súas obrigas con relación aos tratamentos de datos persoais.
Nos contratos que subscribimos cos nosos provedores incluímos cláusulas nas que se lles esixe manter o deber de segredo respecto aos datos de carácter persoal aos que tiveron acceso en virtude do encargo realizado, así como implantar as medidas de seguridade técnicas e organizativas necesarias para garantir a confidencialidade, integridade, dispoñibilidade e resiliencia permanentes dos sistemas e servizos de tratamento dos datos persoais.
Todas estas medidas de seguridade son revisadas de forma periódica para garantir a súa adecuación e efectividade.
Non obstante, a seguridade absoluta non se pode garantir e non existe ningún sistema de seguridade que sexa impenetrable. No caso de que calquera información obxecto de tratamento e baixo o noso control se vise comprometida como consecuencia dunha brecha de seguridade, tomaremos as medidas adecuadas para investigar o incidente, notificalo á Autoridade de Control e, de ser o caso, aos usuarios que se puidesen ver afectados para que tomen as medidas oportunas.
Dereitos
O usuario poderá exercer os dereitos de acceso, rectificación, supresión, oposición, limitación do tratamento, portabilidade de datos e a non ser obxecto de decisións individualizadas automatizadas, en relación cos datos obxecto do tratamento, ante o responsable do tratamento na dirección anteriormente mencionada ou por correo electrónico a colexio@enfermerialugo.org, achegando copia do seu DNI ou documento equivalente, ou directamente ante o delegado de protección de datos.
No caso de que non obtivese satisfacción no exercicio dos seus dereitos, poderá presentar unha reclamación ante a Autoridade de Control en materia de Protección de Datos competente, sendo esta a Axencia Española de Protección de Datos, cuxos datos de contacto están accesibles en https://sedeagpd.gob.es/sede-electronica-web/vistas/formNuevaReclamacion/reclamacion.jsf.
BY-NC-ND 4.0