Uso da termografía infravermella na detección precoz de úlceras por presión: unha revisión narrativa
Palabras clave:
Úlceras por Presión, Termografía Infravermella, Detección Precoz, Coidados, EnfermaríaResumo
Introdución:
As úlceras por presión representan un problema de saúde pública significativo e un indicador da calidade da atención de enfermaría. A detección precoz do dano tisular é fundamental para a súa prevención; non obstante, a avaliación visual da pel ten limitacións, especialmente nas etapas iniciais e en individuos con tons de pel máis escuros. A termografía infravermella proponse como unha ferramenta non invasiva capaz de identificar alteracións térmicas subclínicas antes da aparición de signos visibles.
Obxectivo: Analizar a evidencia dispoñible sobre o uso da termografía infravermella na detección precoz, prevención e monitorización das úlceras por presión desde unha perspectiva de enfermaría.
Metodoloxía: Realizouse unha revisión narrativa da literatura mediante unha busca estruturada en PubMed, CINAHL Complete e Scopus. Incluíronse estudos publicados entre 2016 e 2025 que avaliaron a aplicación da termografía infravermella en pacientes con risco ou con úlceras.
Resultados: Incluíronse vinte e dous estudos, principalmente observacionais. A maioría demostraron que a termografía permite a detección de variacións térmicas na pel intacta antes da aparición de signos clínicos visibles e proporciona información útil para monitorizar e predicir a gravidade das úlceras por presión. Os estudos que analizaron o ton da pel demostraron que os patróns térmicos non se ven influenciados significativamente polo fototipo, o que reforza a súa utilidade como ferramenta complementaria e equitativa.
Conclusións: A termografía infravermella pode mellorar a avaliación de enfermaría na prevención e detección precoz das úlceras por presión. Non obstante, necesítanse estudos con metodoloxías estandarizadas para apoiar a súa implementación na práctica clínica habitual.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
European Pressure Ulcer Advisory Panel, National Pressure Injury Advisory Panel and Pan Pacific Pressure Injury Alliance. Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline. The International Guideline. Emily Haesler. EPUAP/NPIAP/PPPIA: 2019.
Li Z, Lin F, Thalib L, Chaboyer W. Global prevalence and incidence of pressure injuries in hospitalised adult patients: A systematic review and meta-analysis. Int J Nurs Stud. 2020 May;105:103546. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2020.103546. Epub 2020 Jan 31. PMID: 32113142.
Gorecki C, Brown JM, Nelson EA, Briggs M, Schoonhoven L, Dealey C, Defloor T, Nixon J; European Quality of Life Pressure Ulcer Project group. Impact of pressure ulcers on quality of life in older patients: a systematic review. J Am Geriatr Soc. 2009 Jul;57(7):1175-83. doi: 10.1111/j.1532-5415.2009.02307.x. Epub 2009 May 21. PMID: 19486198.
Coleman S, Gorecki C, Nelson EA, Closs SJ, Defloor T, Halfens R, Farrin A, Brown J, Schoonhoven L, Nixon J. Patient risk factors for pressure ulcer development: systematic review. Int J Nurs Stud. 2013 Jul;50(7):974-1003. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2012.11.019. Epub 2013 Feb 1. PMID: 23375662.
Bennett G, Dealey C, Posnett J. The cost of pressure ulcers in the UK. Age Ageing. 2004 May;33(3):230-5. doi: 10.1093/ageing/afh086. PMID: 15082426.
Demarré L, Van Lancker A, Van Hecke A, Verhaeghe S, Grypdonck M, Lemey J, Annemans L, Beeckman D. The cost of prevention and treatment of pressure ulcers: A systematic review. Int J Nurs Stud. 2015 Nov;52(11):1754-74. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2015.06.006. Epub 2015 Jun 25. PMID: 26231383.
Díaz-Herrera MÁ, González-Durán M, Rodríguez-Martínez FJ, Tujillo-Flores G, Tuset-Mateu N, Verdú-Soriano J, Gea-Caballero V, Sanllorente-Melenchón A, Almeda-Ortega J, Cunillera-Puértolas O, Acedo-Anta M, Martínez-Riera JR. The financial burden of chronic wounds in primary care: A real-world data analysis on cost and prevalence. Int J Nurs Stud Adv. 2025 Feb 14;8:100313. doi: 10.1016/j.ijnsa.2025.100313. PMID: 40535786; PMCID: PMC12175658.
Bergstrom N, Braden BJ, Laguzza A, Holman V. The Braden Scale for Predicting Pressure Sore Risk. Nurs Res. 1987 Jul-Aug;36(4):205-10. PMID: 3299278.
Norton D, McLaren R, Exton-Smith AN. An Investigation of Geriatric Nursing Problems in Hospital. London: Churchill Livingstone; 1962.
Fuentelsaz Gallego C. Validación de la Escala EMINA: un instrumento de valoración del riesgo de desarrollar úlceras por presión en pacientes hospitalizados. Enfermería Clínica 2001; 11 (3 ): 97-103.
Dhoonmoon L, Nair HKR, Abbas Z, Andrews E, McConnie S, Pearson J, Waheed M, Wijeyaratne M. Wound care and skin tone: Signs, symptoms and terminology for all skin tones. International Consensus Document. London: Wounds International; 2023.
Ring EF, Ammer K. Infrared thermal imaging in medicine. Physiol Meas. 2012 Mar;33(3):R33-46. doi: 10.1088/0967-3334/33/3/R33. Epub 2012 Feb 28. PMID: 22370242.
Nakagami G, Sanada H, Iizaka S, Kadono T, Higashino T, Koyanagi H, Haga N. Predicting delayed pressure ulcer healing using thermography: a prospective cohort study. J Wound Care. 2010 Nov;19(11):465-6, 468, 470 passim. doi: 10.12968/jowc.2010.19.11.79695. PMID: 21135794.
Kesztyüs, D.; Brucher, S.; Wilson, C.; Kesztyüs, T. Use of Infrared Thermography in Medical Diagnosis, Screening, and Disease Monitoring: A Scoping Review. Medicina 2023, 59, 2139. https:// doi.org/10.3390/medicina59122139
Fitzpatrick TB. The validity and practicality of sun-reactive skin types I through VI. Arch Dermatol. 1988;124(6):869–871.
Jiang X, Wang Y, Wang Y, Zhou M, Huang P, Yang Y, Peng F, Wang H, Li X, Zhang L, Cai F. Application of an infrared thermography-based model to detect pressure injuries: a prospective cohort study. Br J Dermatol. 2022 Oct;187(4):571-579. doi: 10.1111/bjd.21665. Epub 2022 Jun 13. PMID: 35560229.
Cai F, Jiang X, Hou X, Wang D, Wang Y, Deng H, Guo H, Wang H, Li X. Application of infrared thermography in the early warning of pressure injury: A prospective observational study. J Clin Nurs. 2021 Feb;30(3-4):559-571. doi: 10.1111/jocn.15576. Epub 2021 Jan 26. PMID: 33258199.
Simman R, Angel C. Early Identification of Deep-Tissue Pressure Injury Using Long-Wave Infrared Thermography: A Blinded Prospective Cohort Study. Adv Skin Wound Care. 2022 Feb 1;35(2):95-101. doi: 10.1097/01.ASW.0000790448.22423.b0. PMID: 34469910.
Aloweni FAB, Ang SY, Chang YY, Ng XP, Teo KY, Choh ACL, Goh IHQ, Lim SH. Evaluation of infrared technology to detect category I and suspected deep tissue injury in hospitalised patients. J Wound Care. 2019 Dec 1;28(Sup12):S9-S16. doi: 10.12968/jowc.2019.28.Sup12.S9. PMID: 31825768.
Xu Y, Xu M, Huang P, Zhu Q, Jiang X, Cai F. Infrared thermography for assessing skin temperature characteristics of postoperative blanching erythema and stage 1 pressure injuries. J Tissue Viability. 2025 Nov;34(4):100963. doi: 10.1016/j.jtv.2025.100963. Epub 2025 Oct 30. PMID: 41207079.
Bilska A, Stangret A, Pyzlak M, Wojdasiewicz P, Szukiewicz D. Skin surface infrared thermography in pressure ulcer outcome prognosis. J Wound Care. 2020 Dec 2;29(12):707-718. doi: 10.12968/jowc.2020.29.12.707. PMID: 33320753.
Koerner S, Adams D, Harper SL, Black JM, Langemo DK. Use of Thermal Imaging to Identify Deep-Tissue Pressure Injury on Admission Reduces Clinical and Financial Burdens of Hospital-Acquired Pressure Injuries. Adv Skin Wound Care. 2019 Jul;32(7):312-320. doi: 10.1097/01.ASW.0000559613.83195.f9. PMID: 31192867; PMCID: PMC6716560.
Lin YH, Chen YC, Cheng KS, Yu PJ, Wang JL, Ko NY. Higher Periwound Temperature Associated with Wound Healing of Pressure Ulcers Detected by Infrared Thermography. J Clin Med. 2021 Jun 29;10(13):2883. doi: 10.3390/jcm10132883. PMID: 34209633; PMCID: PMC8269037.
Lin L, Zhuang D, Guo H, Zheng M, Zhu Q, Xu Y, Jiang X, Cai F. Application of infrared thermography for predicting pressure injury healing: A prospective study. J Tissue Viability. 2025 May;34(2):100857. doi: 10.1016/j.jtv.2025.100857. Epub 2025 Jan 9. PMID: 39826281.
Kanazawa T, Kitamura A, Nakagami G, Goto T, Miyagaki T, Hayashi A, Sasaki S, Mugita Y, Iizaka S, Sanada H. Lower temperature at the wound edge detected by thermography predicts undermining development in pressure ulcers: a pilot study. Int Wound J. 2016 Aug;13(4):454-60. doi: 10.1111/iwj.12454. Epub 2015 Jul 24. PMID: 26212623; PMCID: PMC7949717.
Cox J, Kaes L, Martinez M, Moles D. A Prospective, Observational Study to Assess the Use of Thermography to Predict Progression of Discolored Intact Skin to Necrosis Among Patients in Skilled Nursing Facilities. Ostomy Wound Manage. 2016 Oct;62(10):14-33. PMID: 27768578.
Oohashi F, Ogai K, Takahashi N, Arisandi D, Urai T, Sugama J, Oe M. Increased temperature at the healed area detected by thermography predicts recurrent pressure ulcers. Wound Repair Regen. 2022 Mar;30(2):190-197. doi: 10.1111/wrr.12999. Epub 2022 Feb 18. PMID: 35180332.
Çor O, İlçe AÖ, Demiraran Y. Evaluation of surgery-related pressure injury with infrared thermal camera in the postoperative intensive care unit. J Tissue Viability. 2025 Nov;34(4):100944. doi: 10.1016/j.jtv.2025.100944. Epub 2025 Jul 22. PMID: 40714414.
Miao A, Lin C, Ni Y, Yin S, Lv C, Huang H, Jiang X, Zhou H. Effectiveness of skin interface pressure and temperature monitoring for pressure injury prevention in paraplegic patients: a comparative study. Front Public Health. 2025 Oct 7;13:1521948. doi: 10.3389/fpubh.2025.1521948. PMID: 41127593; PMCID: PMC12537892.
Cwajda-Białasik J, Filipska-Blejder K, Mościcka P. Medical thermography in the diagnosis of pressure ulcers: a narrative review. Journal of Wound Management. 2025;26(2):100-110.
Bates-Jensen BM, Jordan K, Jewell W, Sonenblum SE. Thermal measurement of erythema across skin tones: Implications for clinical identification of early pressure injury. J Tissue Viability. 2024 Nov;33(4):745-752. doi: 10.1016/j.jtv.2024.08.002. Epub 2024 Aug 22. PMID: 39214728.
Jordan K, John GT, Chung A, Asare-Baiden M, Hertzberg VS, Ho JC, Sonenblum SE. Impact of skin tone and cupping on erythema and thermal imaging measurements. Sci Rep. 2025 Nov 27;15(1):42575. doi: 10.1038/s41598-025-24823-w. PMID: 41309734; PMCID: PMC12663286.
Sonenblum SE, Jordan K, John GT, Chung A, Asare-Baiden M, Pelkmans J, Gichoya JW, Hertzberg VS, Ho JC. Impact of skin tone, environmental, and technical factors on thermal imaging. PLoS One. 2025 Sep 10;20(9):e0325091. doi: 10.1371/journal.pone.0325091. PMID: 40929141; PMCID: PMC12422453.
Asare-Baiden M, Sonenblum SE, Jordan K, Chung A, Gichoya JW, Hertzberg VS, Ho JC. A Feasibility Study of Thermography for Detecting Pressure Injuries Across Diverse Skin Tones. medRxiv [Preprint]. 2024 Oct 16:2024.10.14.24315465. doi: 10.1101/2024.10.14.24315465. PMID: 39484234; PMCID: PMC11527050.
Burke OM, Kirsner RS, Elman SA. Retrospective analysis of thermographic imaging in early detection of pressure injuries. Wound Repair Regen. 2025 Jan-Feb;33(1):e70003. doi: 10.1111/wrr.70003. PMID: 39949176.
Burke OM, Bilik SM, Restrepo A, Garcia J, Frischholz ZJ, Pire C, Sepulveda M, Zuniga SV, Zincone LL, Gonzalez G, Cahill J, Guo S, Thichava J, Elman SA. Prospective Evaluation of Thermographic Imaging for Early Detection of Pressure Injuries: A Follow-Up Study. Wound Repair Regen. 2025 Nov-Dec;33(6):e70119. doi: 10.1111/wrr.70119. PMID: 41366606; PMCID: PMC12689484.
Wilson HJE, Patton D, Budri AMV, Boland F, O'Connor T, McDonnell CO, Rai H, Moore ZEH. The correlation between sub-epidermal moisture assessment and other early indicators of pressure ulcer development: A prospective cohort observational study. Part 2. The correlation between sub-epidermal moisture assessment, temperature, epidermal hydration and pain. Int Wound J. 2024 Oct;21(10):e70058. doi: 10.1111/iwj.70058. PMID: 39379178; PMCID: PMC11461043.
Carpenito LJ. Nursing diagnosis: Application to clinical practice. 14th. ed. Philadelphia: Lippincott-Willians & Wilkins; 2013.
NNNConsult. Herramienta online para la consulta y diseño de planes de cuidados de enfermería [Internet]. Elsevier; [cited 2026 Jan 07]. Available from: https://www-nnnconsult-com.mergullador.sergas.es/
Publicada
##submission.versions##
- ##submission.versionIdentity##
- ##submission.versionIdentity##
##submission.howToCite##
Número
Sección
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##Ao publicar na revista Enfermeir@s, o autor cede todos os dereitos de explotación do seu artigo ao Ilustre Colexio Oficial de Enfermería de Lugo, que, coas condicións e limitacións dispostas pola lexislación en materia de propiedade intelectual, é o titular do copyright.
Agás indicación contraria, todos os contidos distribúense baixo unha licenza internacional Creative Commons BY-NC-ND 4.0. Calquera forma de reprodución, distribución, comunicación pública ou transformación desta obra non incluída na licenza Creative Commons BY-NC-ND 4.0 só poderá ser realizada coa autorización expresa dos titulares, agás excepción prevista pola lei. Pode acceder ao texto completo da licenza neste enlace: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.gl.
POLÍTICA DE PRIVACIDADE
Dereito de información
Para os efectos do disposto no Regulamento (UE) 2016/679 do 27 de abril de 2016 (RGPD), relativo á protección das persoas físicas no que respecta ao tratamento de datos persoais e á libre circulación destes datos, e na Lei Orgánica 3/2018 do 5 de decembro, de protección de datos de carácter persoal e garantía dos dereitos dixitais (LOPDGDD), infórmase ao usuario da existencia dun tratamento automatizado de datos de carácter persoal creado polo COLEXIO OFICIAL DE ENFERMERÍA DE LUGO e baixo a súa responsabilidade cos datos persoais que nos puidese facilitar durante a navegación polo noso sitio web, xa sexa no momento do seu rexistro ou cando remita unha mensaxe de correo electrónico.
Responsable do tratamento:
- Denominación social: Colexio Oficial de Enfermería de Lugo
- CIF: Q2766003D
- Enderezo social: Avenida da Coruña 104 Entresollado B, 27003 - Lugo (Lugo)
- Teléfono: 982242450
- Correo electrónico para comunicacións: colexio@enfermerialugo.org
- Datos de contacto do Delegado de Protección de Datos:
- Teléfono: 984283532
- Correo electrónico: delegadoprotecciondatos@prodasva.org
Finalidade do tratamento:
A finalidade do tratamento dos seus datos será a descrita en cada un dos formularios establecidos na páxina web nos que vostede nos facilite os seus datos.
Lexitimación:
Artigo 6.1.a) do RGPD. O interesado deu o seu consentimento para o tratamento dos seus datos persoais para un ou varios fins específicos.
Conservación e tratamento dos datos:
Os seus datos serán conservados durante o tempo necesario para atender a súa solicitude, sempre que non nos indique o contrario exercendo o seu dereito de supresión, ou durante o tempo necesario para cumprir coas obrigas legais e atender as posibles responsabilidades que puidesen derivar do cumprimento da finalidade para a que os datos foron recadados.
En caso de ser necesario, o Colexio Oficial de Enfermería de Lugo cancelará ou rectificará os datos cando resulten inexactos, incompletos ou deixen de ser necesarios para a súa finalidade, de conformidade co previsto na lexislación vixente en materia de protección de datos de carácter persoal.
Mentres non nos comunique o contrario, entenderemos que os seus datos non foron modificados, que vostede se compromete a notificarnos calquera variación e que temos o consentimento para utilizalos coa fin de fidelizar a relación entre as partes.
Os datos facilitados non serán cedidos a terceiros salvo nos casos en que exista unha obriga legal.
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo non elaborará ningún tipo de “perfil” en base á información facilitada. Non se tomarán decisións automatizadas en base a perfís.
De acordo co que establece a Lei 34/2002, de Servizos da Sociedade da Información e do Comercio Electrónico no seu artigo 21, solicitarase o seu consentimento para poder realizar comunicacións publicitarias que se consideren de interese, por correo electrónico ou por calquera outro medio de comunicación electrónica equivalente.
Vostede ten dereito a opoñerse e/ou retirar o consentimento ao tratamento dos datos indicados anteriormente, en calquera momento, sen que iso afecte á licitude do tratamento baseado no consentimento previo á súa retirada, mediante notificación ao responsable do tratamento nas direccións indicadas.
Medidas técnicas e organizativas
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo adopta medidas técnicas, controis e procedementos de carácter físico, organizativo e tecnolóxico, razoablemente fiables e efectivos, orientados a preservar a integridade e a seguridade dos seus datos e garantir a súa privacidade. Non obstante, non asume ningunha responsabilidade polos danos e prexuízos derivados de alteracións que terceiros poidan causar nos sistemas informáticos, documentos electrónicos ou ficheiros do usuario.
Ademais, todo o persoal con acceso aos datos persoais foi formado e ten coñecemento das súas obrigas con relación aos tratamentos de datos persoais.
Nos contratos que subscribimos cos nosos provedores incluímos cláusulas nas que se lles esixe manter o deber de segredo respecto aos datos de carácter persoal aos que tiveron acceso en virtude do encargo realizado, así como implantar as medidas de seguridade técnicas e organizativas necesarias para garantir a confidencialidade, integridade, dispoñibilidade e resiliencia permanentes dos sistemas e servizos de tratamento dos datos persoais.
Todas estas medidas de seguridade son revisadas de forma periódica para garantir a súa adecuación e efectividade.
Non obstante, a seguridade absoluta non se pode garantir e non existe ningún sistema de seguridade que sexa impenetrable. No caso de que calquera información obxecto de tratamento e baixo o noso control se vise comprometida como consecuencia dunha brecha de seguridade, tomaremos as medidas adecuadas para investigar o incidente, notificalo á Autoridade de Control e, de ser o caso, aos usuarios que se puidesen ver afectados para que tomen as medidas oportunas.
Dereitos
O usuario poderá exercer os dereitos de acceso, rectificación, supresión, oposición, limitación do tratamento, portabilidade de datos e a non ser obxecto de decisións individualizadas automatizadas, en relación cos datos obxecto do tratamento, ante o responsable do tratamento na dirección anteriormente mencionada ou por correo electrónico a colexio@enfermerialugo.org, achegando copia do seu DNI ou documento equivalente, ou directamente ante o delegado de protección de datos.
No caso de que non obtivese satisfacción no exercicio dos seus dereitos, poderá presentar unha reclamación ante a Autoridade de Control en materia de Protección de Datos competente, sendo esta a Axencia Española de Protección de Datos, cuxos datos de contacto están accesibles en https://sedeagpd.gob.es/sede-electronica-web/vistas/formNuevaReclamacion/reclamacion.jsf.
BY-NC-ND 4.0