Eixe cerebro-intestino: o seu papel nos trastornos de ansiedade
Palabras clave:
Eixe cerebro-intestino, trastornos mentais, trastornos de ansiedade, probióticos, microbiota, saúde mentalResumo
Introdución: Nos últimos anos, o eixe intestino-cerebro e a microbiota intestinal foron obxecto de estudo. Este órgano virtual demostrou a súa gran importancia ao participar en múltiples funcións, como a súa capacidade para influír na saúde mental das persoas. Obxectivo: O obxectivo xeral desta revisión bibliográfica é recompilar a evidencia científica máis recente sobre a relación entre o eixe intestino-cerebro e os trastornos de ansiedade. Metodoloxía: Realizouse unha busca exhaustiva en varios metabuscadores utilizando o período de 2018 a 2023. Resultados: Confírmase a evidente relación entre o intestino e o cerebro, particularmente nos trastornos de ansiedade. Ademais, os psicobióticos preséntanse como un tratamento alternativo para os trastornos do estado de ánimo. Conclusións: Aínda que os estudos preclínicos e clínicos sobre estes trastornos aumentan diariamente, aínda queda moito por facer.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
Faraj J, Takanti V, Tavakoli HR. The gut-brain axis: a review of the literature and psychiatric applications. Fed Pract [Internet]. 2021;38(8):356–62. Disponible en: http://dx.doi.org/10.12788/fp.0159
Verma H, Phian S, Lakra P, Kaur J, Subudhi S, Lal R, et al. Human Gut Microbiota and Mental Health: Advancements and Challenges in Microbe-Based Therapeutic Interventions. Indian J Microbiol. 2020 Jul 7;60(4):405-19. https://doi-org.ezbusc.usc.gal/10.1007/s12088-020-00898-z
Naveed M, Zhou QG, Xu C, Taleb A, Meng F, Ahmed B, et al. Gut-brain axis: A matter of concern in neuropsychiatric disorders…! Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry [Internet]. 2021;104(110051):110051. Disponible en: http://dx.doi.org/10.1016/j.pnpbp.2020.110051
Ancona A, Petito C, Iavarone I, Petito V, Galasso L, Leonetti A, et al. The gut-brain axis in irritable bowel síndrome and inflammatory bowel disease. Dig Liver Dis [Internet]. 2021;53(3):298–305. Disponible en: http://dx.doi.org/10.1016/j.dld.2020.11.026
Butler MI, Mörkl S, Sandhu KV, Cryan JF, Dinan TG. The Gut Microbiome and Mental Health: What Should We Tell Our Patients?: Le microbiote Intestinal et la Santé Mentale : que Devrions-Nous dire à nos Patients? Can J Psychiatry [Internet]. 2019;64(11):747–60. Disponible en: http://dx.doi.org/10.1177/0706743719874168
Mitrea L, Nemeş SA, Szabo K, Teleky BE, Vodnar DC. Guts Imbalance Imbalances the Brain: A Review of Gut Microbiota Association With Neurological and Psychiatric Disorders. Front Med (Lausanne) [Internet]. 2022;9:813204. Disponible en: http://dx.doi.org/10.3389/fmed.2022.813204
Accettulli A, Corbo MR, Sinigaglia M, Speranza B, Campaniello D, Racioppo A, et al. Psycho-Microbiology, a New Frontier for Probiotics: An Exploratory. Microorganismos [Internet]. 2022;10(11):2141. Disponible en: http://dx.doi.org/10.3390/microorganisms10112141
Zou R, Tian P, Xu M, Zhu H, Zhao J, Zhang H, et al. Psychobiotics as a novel strategy for alleviating anxiety and depression. J Funct Foods [Internet]. 2021;86(104718):104718. Disponible en: http://dx.doi.org/10.1016/j.jff.2021.104718
Shengjie L, Jing W, Tingtao C. Editorial: Gut Microbiota in the Occurrence, Development and Treatment of Gut-Brain Disorders. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology [Internet]. 2021; 11. Disponible en:. https://doi.org/10.3389/fcimb.2021.808454
Scott C, Anderson John F, Cryan Ted Dinan. La revolución psicobiótica. National Geographic; 2020.
Manera S. Cerebro Intestino: un vínculo indisoluble. MACRO; 2022.
Skowron K, Budzyńska A, Wiktorczyk-Kapischke N, Chomacka K, Grudlewska-Buda K, Wilk M, et al. The Role of Psychobiotics in Supporting the Treatment of Disorders of the Functioning of the Nervous System: A Systematic Review. International Journal of Molecular Sciences [Internet].2022 Jan 1;23(14):7820. Disponible en: http://dx.doi.org/10.3390/ijms23147820
Del Toro-Barbosa M, Hurtado-Romero A, García-Amezquita LE, García-Cayuela T. Psychobiotics: Mechanisms of Action, Evaluation Methods and Effectiveness in Applications with Food Products. Nutrients [Internet]. 2020;12(12):3896. Disponible en: http://dx.doi.org/10.3390/nu12123896
Olorocisimo JP, Diaz LA, Co DE, Carag HM, Ibana JA, Velarde MC. Lactobacillus delbrueckii reduces anxiety-like behavior in zebrafish through a gut microbiome-brain crosstalk. Neurofarmacología [Internet]. 2023;225(109401):109401. Disponible en: http://dx.doi.org/10.1016/j.neuropharm.2022.109401
Tran N, Zhebrak M, Yacoub C, Pelletier J, Hawley D. The gut-brain relationship: Investigating the effect of multispecies probiotics on anxiety in a randomized placebo- controlled trial of healthy young adults. Journal of Affective Disorders. 2019 Jun;252:271-7. Disponible en: https://doi.org/10.1016/j.jad.2019.04.043.
Magalhães-Guedes KT. Psychobiotic Therapy: Method to Reinforce the Immune System. Clin Psychopharmacol Neurosci [Internet]. 2022;20(1):17–25. Disponible en: http://dx.doi.org/10.9758/cpn.2022.20.1.17
Bambury A, Sandhu K, Cryan JF, Dinan TG. Finding the needle in the haystack: systematic identification of psychobiotics. Br J Pharmacol [Internet]. 2018;175(24):4430–8. Disponible en: http://dx.doi.org/10.1111/bph.14127
Sandes S, Figueiredo N, Pedroso S, Sant'Anna F, Acurcio L, Abatemarco Junior M, et al. Weissella paramesenteroides WpK4 plays an immunobiotic role in gut-brain axis, reducing gut permeability, anxiety-like and depressive-like behaviors in murine models of colitis and chronic stress. Food Res Int [Internet]. 2020;137(109741):109741. Disponible en: http://dx.doi.org/10.1016/j.foodres.2020.109741
Cohen Kadosh K, Basso M, Knytl P, Johnstone N, Lau JYF, Gibson GR. Psychobiotic interventions for anxiety in young people: a systematic review and meta-analysis, with youth consultation. Transl Psychiatry [Internet]. 2021;11(1):352. Disponible en: http://dx.doi.org/10.1038/s41398-021-01422-7
Thangaleela S, Sivamaruthi BS, Kesika P, Chaiyasut C. Role of Probiotics and Diet in the Management of Neurological Diseases and Mood States: A Review. Microorganisms [Internet]. 2022 Nov 1; 10(11):2268. Disponible en: https://doi.org/10.3390/microorganisms10112268
Wu SI, Wu CC, Cheng LH, Noble SW, Liu CJ, Lee YH, et al. Psychobiotic supplementation of HK-PS23 improves anxiety in highly stressed clinical nurses: a double-blind randomized placebo-controlled study. Food Funct [Internet]. 2022;13(17):8907–19. Disponible en: http://dx.doi.org/10.1039/d2fo01156e
Publicada
##submission.versions##
- ##submission.versionIdentity##
- ##submission.versionIdentity##
##submission.howToCite##
Número
Sección
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##Ao publicar na revista Enfermeir@s, o autor cede todos os dereitos de explotación do seu artigo ao Ilustre Colexio Oficial de Enfermería de Lugo, que, coas condicións e limitacións dispostas pola lexislación en materia de propiedade intelectual, é o titular do copyright.
Agás indicación contraria, todos os contidos distribúense baixo unha licenza internacional Creative Commons BY-NC-ND 4.0. Calquera forma de reprodución, distribución, comunicación pública ou transformación desta obra non incluída na licenza Creative Commons BY-NC-ND 4.0 só poderá ser realizada coa autorización expresa dos titulares, agás excepción prevista pola lei. Pode acceder ao texto completo da licenza neste enlace: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.gl.
POLÍTICA DE PRIVACIDADE
Dereito de información
Para os efectos do disposto no Regulamento (UE) 2016/679 do 27 de abril de 2016 (RGPD), relativo á protección das persoas físicas no que respecta ao tratamento de datos persoais e á libre circulación destes datos, e na Lei Orgánica 3/2018 do 5 de decembro, de protección de datos de carácter persoal e garantía dos dereitos dixitais (LOPDGDD), infórmase ao usuario da existencia dun tratamento automatizado de datos de carácter persoal creado polo COLEXIO OFICIAL DE ENFERMERÍA DE LUGO e baixo a súa responsabilidade cos datos persoais que nos puidese facilitar durante a navegación polo noso sitio web, xa sexa no momento do seu rexistro ou cando remita unha mensaxe de correo electrónico.
Responsable do tratamento:
- Denominación social: Colexio Oficial de Enfermería de Lugo
- CIF: Q2766003D
- Enderezo social: Avenida da Coruña 104 Entresollado B, 27003 - Lugo (Lugo)
- Teléfono: 982242450
- Correo electrónico para comunicacións: colexio@enfermerialugo.org
- Datos de contacto do Delegado de Protección de Datos:
- Teléfono: 984283532
- Correo electrónico: delegadoprotecciondatos@prodasva.org
Finalidade do tratamento:
A finalidade do tratamento dos seus datos será a descrita en cada un dos formularios establecidos na páxina web nos que vostede nos facilite os seus datos.
Lexitimación:
Artigo 6.1.a) do RGPD. O interesado deu o seu consentimento para o tratamento dos seus datos persoais para un ou varios fins específicos.
Conservación e tratamento dos datos:
Os seus datos serán conservados durante o tempo necesario para atender a súa solicitude, sempre que non nos indique o contrario exercendo o seu dereito de supresión, ou durante o tempo necesario para cumprir coas obrigas legais e atender as posibles responsabilidades que puidesen derivar do cumprimento da finalidade para a que os datos foron recadados.
En caso de ser necesario, o Colexio Oficial de Enfermería de Lugo cancelará ou rectificará os datos cando resulten inexactos, incompletos ou deixen de ser necesarios para a súa finalidade, de conformidade co previsto na lexislación vixente en materia de protección de datos de carácter persoal.
Mentres non nos comunique o contrario, entenderemos que os seus datos non foron modificados, que vostede se compromete a notificarnos calquera variación e que temos o consentimento para utilizalos coa fin de fidelizar a relación entre as partes.
Os datos facilitados non serán cedidos a terceiros salvo nos casos en que exista unha obriga legal.
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo non elaborará ningún tipo de “perfil” en base á información facilitada. Non se tomarán decisións automatizadas en base a perfís.
De acordo co que establece a Lei 34/2002, de Servizos da Sociedade da Información e do Comercio Electrónico no seu artigo 21, solicitarase o seu consentimento para poder realizar comunicacións publicitarias que se consideren de interese, por correo electrónico ou por calquera outro medio de comunicación electrónica equivalente.
Vostede ten dereito a opoñerse e/ou retirar o consentimento ao tratamento dos datos indicados anteriormente, en calquera momento, sen que iso afecte á licitude do tratamento baseado no consentimento previo á súa retirada, mediante notificación ao responsable do tratamento nas direccións indicadas.
Medidas técnicas e organizativas
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo adopta medidas técnicas, controis e procedementos de carácter físico, organizativo e tecnolóxico, razoablemente fiables e efectivos, orientados a preservar a integridade e a seguridade dos seus datos e garantir a súa privacidade. Non obstante, non asume ningunha responsabilidade polos danos e prexuízos derivados de alteracións que terceiros poidan causar nos sistemas informáticos, documentos electrónicos ou ficheiros do usuario.
Ademais, todo o persoal con acceso aos datos persoais foi formado e ten coñecemento das súas obrigas con relación aos tratamentos de datos persoais.
Nos contratos que subscribimos cos nosos provedores incluímos cláusulas nas que se lles esixe manter o deber de segredo respecto aos datos de carácter persoal aos que tiveron acceso en virtude do encargo realizado, así como implantar as medidas de seguridade técnicas e organizativas necesarias para garantir a confidencialidade, integridade, dispoñibilidade e resiliencia permanentes dos sistemas e servizos de tratamento dos datos persoais.
Todas estas medidas de seguridade son revisadas de forma periódica para garantir a súa adecuación e efectividade.
Non obstante, a seguridade absoluta non se pode garantir e non existe ningún sistema de seguridade que sexa impenetrable. No caso de que calquera información obxecto de tratamento e baixo o noso control se vise comprometida como consecuencia dunha brecha de seguridade, tomaremos as medidas adecuadas para investigar o incidente, notificalo á Autoridade de Control e, de ser o caso, aos usuarios que se puidesen ver afectados para que tomen as medidas oportunas.
Dereitos
O usuario poderá exercer os dereitos de acceso, rectificación, supresión, oposición, limitación do tratamento, portabilidade de datos e a non ser obxecto de decisións individualizadas automatizadas, en relación cos datos obxecto do tratamento, ante o responsable do tratamento na dirección anteriormente mencionada ou por correo electrónico a colexio@enfermerialugo.org, achegando copia do seu DNI ou documento equivalente, ou directamente ante o delegado de protección de datos.
No caso de que non obtivese satisfacción no exercicio dos seus dereitos, poderá presentar unha reclamación ante a Autoridade de Control en materia de Protección de Datos competente, sendo esta a Axencia Española de Protección de Datos, cuxos datos de contacto están accesibles en https://sedeagpd.gob.es/sede-electronica-web/vistas/formNuevaReclamacion/reclamacion.jsf.
BY-NC-ND 4.0