Dereitos dos pacientes na práctica hospitalaria de enfermaría
Palabras clave:
Dereitos dos Pacientes, Enfermaría, Confidencialidade, HospitalResumo
Na práctica clínica de enfermaría resulta imprescindible coñecer os dereitos dos pacientes que, ademais, nos últimos tempos, sufriron unha evolución desde unha asistencia con preponderancia do principio de beneficencia e plasmación paternalista a unha relación sanitario-paciente fundada principalmente na autonomía.
O presente traballo ten dúas partes diferenciadas:
- En primeiro lugar, pretende identificar os dereitos dos pacientes, coas súas diferentes regulacións legais e de desenvolvemento regulamentario.
- Así mesmo, en segundo lugar, analízase o coñecemento e grao de respecto aos mesmos no persoal de enfermaría do Hospital Universitario Lucus Augusti. Baseándonos nos cuestionarios do persoal consultado, podemos afirmar que se respecta o dereito á intimidade do paciente, aínda que tal vez non coa rigorosidade esperada, xa que se aprecia unha falta de coñecemento das normas e dereitos que deben rodear o trato co usuario do sistema de sanidade público.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
Fondevila Gascón JF, Olmo Arriaga, José Luis del. El trabajo de fin de grado en ciencias sociales y jurídicas: guía metodológica. 1ª ed ed. Madrid: Ediciones Internacionales Universitarias; 2013.
Ley 41/2002, de 14 de noviembre, básica reguladora de la autonomía del paciente y de derechos y obligaciones en materia de información y documentación clínica.
Fondevila Gascón JF, Olmo Arriaga, José Luis del. El trabajo de fin de grado en ciencias sociales y jurídicas: guía metodológica. 1ª ed ed. Madrid: Ediciones Internacionales Universitarias; 2013.
Ley Orgánica 10/1995, de 23 de noviembre, del Código Penal. (BOE [en línea], núm. 281, 24/11/1995, pp.33987-34058).
Reglamento (UE) 2016/679 del Parlamento Europeo y del Consejo de 27 de abril de 2016. (DOUE [en línea], 04-05-2016, 119/1-119/88).
Artículo 43 de la Constitución Española.
DECRETO 55/2015, de 26 de marzo, por el que se regula el ejercicio del derecho a la libre elección de personal médico de familia, pediatra y personal de enfermería en atención primaria, y de centro o complejo hospitalario por un problema de salud nuevo, en el Sistema público de salud de Galicia. (DOG [en línea], núm. 73, 20-04-2015, pp 14952-14963).
Decreto 159/2014, de 11 de diciembre, por el que se establece la organización y funcionamiento del Registro gallego de instrucciones previas sobre cuidados y tratamiento de la salud. (DOG [en línea], núm. 248, 29-12-2014, pp. 52759-52775).
Villalbí JR, Rodríguez-Campos M, Orcau À, Espachs MÀ, Salamero M, Maldonado J, et al. La hospitalización terapéutica obligatoria en el control de la tuberculosis. Gaceta Sanitaria 2016 March 1,30(2):144-147.
Orden SSI/81/2017, de 19 de enero, por la que se publica el Acuerdo de la Comisión de Recursos Humanos del Sistema Nacional de Salud, por el que se aprueba el protocolo mediante el que se determinan pautas básicas destinadas a asegurar y proteger el derecho a la intimidad del paciente por los alumnos y residentes en Ciencias de la Salud. (BOE [en línea], núm. 31, 06-02-2017, pp. 8277-8289).
REAL DECRETO 1231/2001, de 8 de noviembre, por el que se aprueban los Estatutos generales de la Organización Colegial de Enfermería de España, del Consejo General y de Ordenación de la actividad profesional de enfermería. (BOE [en línea], núm. 269, 09-11-2001, pp. 40986-40999). Available at: https://www.boe.es/boe/dias/2001/11/09/pdfs/A40986-40999.pdf. Accessed May 25, 2018.
Palau Bretones A. Responsabilidad del personal sanitario. ;6.
Chamorro González JM. Sanción a personal estatutario. Principio de non bis ídem.
Servizo Galego de Saúde. CONSULTA HISTORIA CLÍNICA Y FARMACO - TERAPÉUTICA. Available at: https://www.sergas.es/Asistencia-sanitaria/Consulta-Historia-Cl%C3%ADnica-e-Historial-Farmacoterap%C3%A9utico?idioma=es. Accessed 24 de mayo de, 2018.
Servizo Galego de Saúde. Guía rápida IANUS. Funcionalidades de especializada.
Ley Orgánica 15/1999, de 13 de diciembre, de Protección de Datos de Carácter Personal. 1999 14 de diciembre.
EFE. Nueva ley del aborto: Todas las claves de la reforma. La Voz de Galicia 2013 -12-21T01:57:00CEST.
Lugo EPd. El Sergas ofrece ya en Lugo el aborto farmacológico hasta las 8 semanas. 2017; Available at: https://www.elprogreso.es/articulo/noticias/el-sergas-ofrece-ya-en-lugo-el-aborto-farmacologico-hasta-las-8-semanas/20170216000000397669.html. Accessed May 23, 2018.
Real Decreto 33/1986, de 10 de enero, por el que se aprueba el Reglamento de Régimen Disciplinario de los Funcionarios de la Administración del Estado. (BOE [en línea], núm. 15, 17-01-1986, pp. 2377-2380).
Colegio Oficial de Enfermería de Madrid. Código Deontológico de Enfermería Española.
Satse. Un estudio realizado por enfermeras gallegas muestra el valor que los pacientes dan al trato de los sanitarios. 2018; Available at: http://www.satse.es/comunicacion/noticias/un-estudio-realizado-por-enfermeras-gallegas-muestra-el-valor-que-los-pacientes-dan-al-trato-de-los-sanitarios. Accessed May 22, 2018.
Boletín Oficial del Estado. Real Decreto 954/2015, de 23 de octubre, por el que se regula la indicación, uso y autorización de dispensación de medicamentos y productos sanitarios de uso humano por parte de los enfermeros. (BOE [en línea], núm. 306, 23-12-2015, pp. 121483-121498).
España. LEY 55/2003, de 16 de diciembre, del Estatuto Marco del personal estatutario de los servicios de salud. (BOE [en línea], núm. 301, 17-12-2003, pp. 44742-44763).
Diarío Oficial de Galicia. Decreto 105/2017, de 28 de septiembre, por el que se regula el sistema de garantía de tiempos máximos de acceso a las prestaciones sanitarias públicas. (DOG [en línea], núm 214, 10-11-2017, pp. 51782-51804).
Álvarez E. La espera máxima de 45 días para consultas solo se aplicará en sospechas de cáncer. La Voz de Galicia 2016 -05-14T05:00:00CEST.
Ley 12/2013, de 2 de agosto, de medidas para mejorar el funcionamiento de la cadena alimentaria. (BOE [en línea], 3-08-2013, pp. 56551-56581).
Boletín Oficial del Estado. Resolución de 15 de diciembre de 2014, de la Dirección General de Cartera Básica de Servicios del Sistema Nacional de Salud y Farmacia, por la que se procede a la actualización de la cuantía máxima correspondiente a los medicamentos pertenecientes a los grupos ATC de aportación reducida, y se actualizan los límites máximos de aportación mensual para las personas que ostenten la condición de asegurado como pensionistas de la Seguridad Social y sus beneficiarios en la prestación farmacéutica ambulatoria. (BOE [en línea], núm. 309, 23-12-2014, pp. 104448-104449).
Ley 29/2006, de 26 de julio, de garantías y uso racional de los medicamentos y productos sanitarios. (BOE [en línea], núm. 178, 27-07-2006, pp. 28122-28165).
Decreto 29/2009, de 5 de febrero, por el que se regula el uso y acceso a la historia clínica electrónica. (DOG [en línea], núm. 34, 18-02-2009, pp. 3292-3297).
Real Decreto 1030/2006, de 15 de septiembre, por el que se establece la cartera de servicios comunes del Sistema Nacional de Salud y el procedimiento para su actualización. (BOE [en línea], núm. 222, 16-09-2006, pp. 32650-32679).
Narciso DG. El proceso de alfabetización en Galicia: un intento de explicación y comprensión. Historia de la Educación 2013 Nov 1,32:289-313.
Ley Orgánica 3, de 14 de abril, de Medidas Especiales en Materia de Salud Pública. Ley Orgánica 3/1986, de 14 de abril, de Medidas Especiales en Materia de Salud Pública. (BOE [en línea], núm. 102, 29-04-1986, pp. 15207).
Ley 3/2001, de 28 de mayo, reguladora del consentimiento informado y de la historia clínica de los pacientes. (BOE [en línea], núm. 158, 03-07-2001, pp. 23537-23541).
REAL DECRETO 124/2007, de 2 de febrero, por el que se regula el registro nacional de instrucciones previas y el correspondiente fichero automatizado de datos de carácter personal. (BOE [en línea], núm. 40, 16-02-2007, pp. 6591-6593).
Ley 8/2008, do 10 de julio, de salud de Galicia. (DOG [en línea], núm. 143, 23-07-2008, pp. 14214-14215).
Rubio Correa M, Cesar Luna VL, Eguiguren Praeli F. Constitución. Lima: Desco, Centro de estudios y promoción del desarrollo; 1978.
Floralba Arcos O, Solanye Galindo Huertas. LA EXPOSICION CORPORAL Y EL CUIDADO DE ENFERMERÍA. Cultura de los cuidados 2010.
Guía práctica para la realización de trabajos fin de grado y trabajos fin de máster. Murcia: Universidad de Murcia; 2012.
Novío Mallón S, Núñez Iglesias MJ, Freire-Garabal Núñez M. Investigación en ciencias de la salud: metodología básica. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela, Servizo de Publicacións e Intercambio Científico; 2016.
Arenas López, Aurelia|Castellano Arroyo, María|Miranda León, María Teresa|Reche Molina, Adoración. Conocimiento y cumplimiento de los profesionales sanitarios del derecho del paciente a la información clínica. Revista Española de Medicina Legal 2011;38(1):11-16.
Nursing, patients’ privacy in Emergency Services from Sector III of Zaragoza. Enfermería e intimidad de los pacientes en los Servicios de Urgencias del Sector III de Zaragoza. NURE investigación: Revista Científica de enfermería 2017;14(86):4.
Ley 14/1986, de 25 de abril, General de Sanidad. BOE [en línea], núm. 102, 29-04-1986, pp. 15207-15224).
Solves, Martínez, Burillo, Mora. Derechos de los pacientes. Algo más que una cuestión de actitud. Gaceta Sanitaria 2010;24(3):247-250.
##submission.downloads##
Publicada
##submission.howToCite##
Número
Sección
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##Ao publicar na revista Enfermeir@s, o autor cede todos os dereitos de explotación do seu artigo ao Ilustre Colexio Oficial de Enfermería de Lugo, que, coas condicións e limitacións dispostas pola lexislación en materia de propiedade intelectual, é o titular do copyright.
Agás indicación contraria, todos os contidos distribúense baixo unha licenza internacional Creative Commons BY-NC-ND 4.0. Calquera forma de reprodución, distribución, comunicación pública ou transformación desta obra non incluída na licenza Creative Commons BY-NC-ND 4.0 só poderá ser realizada coa autorización expresa dos titulares, agás excepción prevista pola lei. Pode acceder ao texto completo da licenza neste enlace: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.gl.
POLÍTICA DE PRIVACIDADE
Dereito de información
Para os efectos do disposto no Regulamento (UE) 2016/679 do 27 de abril de 2016 (RGPD), relativo á protección das persoas físicas no que respecta ao tratamento de datos persoais e á libre circulación destes datos, e na Lei Orgánica 3/2018 do 5 de decembro, de protección de datos de carácter persoal e garantía dos dereitos dixitais (LOPDGDD), infórmase ao usuario da existencia dun tratamento automatizado de datos de carácter persoal creado polo COLEXIO OFICIAL DE ENFERMERÍA DE LUGO e baixo a súa responsabilidade cos datos persoais que nos puidese facilitar durante a navegación polo noso sitio web, xa sexa no momento do seu rexistro ou cando remita unha mensaxe de correo electrónico.
Responsable do tratamento:
- Denominación social: Colexio Oficial de Enfermería de Lugo
- CIF: Q2766003D
- Enderezo social: Avenida da Coruña 104 Entresollado B, 27003 - Lugo (Lugo)
- Teléfono: 982242450
- Correo electrónico para comunicacións: colexio@enfermerialugo.org
- Datos de contacto do Delegado de Protección de Datos:
- Teléfono: 984283532
- Correo electrónico: delegadoprotecciondatos@prodasva.org
Finalidade do tratamento:
A finalidade do tratamento dos seus datos será a descrita en cada un dos formularios establecidos na páxina web nos que vostede nos facilite os seus datos.
Lexitimación:
Artigo 6.1.a) do RGPD. O interesado deu o seu consentimento para o tratamento dos seus datos persoais para un ou varios fins específicos.
Conservación e tratamento dos datos:
Os seus datos serán conservados durante o tempo necesario para atender a súa solicitude, sempre que non nos indique o contrario exercendo o seu dereito de supresión, ou durante o tempo necesario para cumprir coas obrigas legais e atender as posibles responsabilidades que puidesen derivar do cumprimento da finalidade para a que os datos foron recadados.
En caso de ser necesario, o Colexio Oficial de Enfermería de Lugo cancelará ou rectificará os datos cando resulten inexactos, incompletos ou deixen de ser necesarios para a súa finalidade, de conformidade co previsto na lexislación vixente en materia de protección de datos de carácter persoal.
Mentres non nos comunique o contrario, entenderemos que os seus datos non foron modificados, que vostede se compromete a notificarnos calquera variación e que temos o consentimento para utilizalos coa fin de fidelizar a relación entre as partes.
Os datos facilitados non serán cedidos a terceiros salvo nos casos en que exista unha obriga legal.
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo non elaborará ningún tipo de “perfil” en base á información facilitada. Non se tomarán decisións automatizadas en base a perfís.
De acordo co que establece a Lei 34/2002, de Servizos da Sociedade da Información e do Comercio Electrónico no seu artigo 21, solicitarase o seu consentimento para poder realizar comunicacións publicitarias que se consideren de interese, por correo electrónico ou por calquera outro medio de comunicación electrónica equivalente.
Vostede ten dereito a opoñerse e/ou retirar o consentimento ao tratamento dos datos indicados anteriormente, en calquera momento, sen que iso afecte á licitude do tratamento baseado no consentimento previo á súa retirada, mediante notificación ao responsable do tratamento nas direccións indicadas.
Medidas técnicas e organizativas
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo adopta medidas técnicas, controis e procedementos de carácter físico, organizativo e tecnolóxico, razoablemente fiables e efectivos, orientados a preservar a integridade e a seguridade dos seus datos e garantir a súa privacidade. Non obstante, non asume ningunha responsabilidade polos danos e prexuízos derivados de alteracións que terceiros poidan causar nos sistemas informáticos, documentos electrónicos ou ficheiros do usuario.
Ademais, todo o persoal con acceso aos datos persoais foi formado e ten coñecemento das súas obrigas con relación aos tratamentos de datos persoais.
Nos contratos que subscribimos cos nosos provedores incluímos cláusulas nas que se lles esixe manter o deber de segredo respecto aos datos de carácter persoal aos que tiveron acceso en virtude do encargo realizado, así como implantar as medidas de seguridade técnicas e organizativas necesarias para garantir a confidencialidade, integridade, dispoñibilidade e resiliencia permanentes dos sistemas e servizos de tratamento dos datos persoais.
Todas estas medidas de seguridade son revisadas de forma periódica para garantir a súa adecuación e efectividade.
Non obstante, a seguridade absoluta non se pode garantir e non existe ningún sistema de seguridade que sexa impenetrable. No caso de que calquera información obxecto de tratamento e baixo o noso control se vise comprometida como consecuencia dunha brecha de seguridade, tomaremos as medidas adecuadas para investigar o incidente, notificalo á Autoridade de Control e, de ser o caso, aos usuarios que se puidesen ver afectados para que tomen as medidas oportunas.
Dereitos
O usuario poderá exercer os dereitos de acceso, rectificación, supresión, oposición, limitación do tratamento, portabilidade de datos e a non ser obxecto de decisións individualizadas automatizadas, en relación cos datos obxecto do tratamento, ante o responsable do tratamento na dirección anteriormente mencionada ou por correo electrónico a colexio@enfermerialugo.org, achegando copia do seu DNI ou documento equivalente, ou directamente ante o delegado de protección de datos.
No caso de que non obtivese satisfacción no exercicio dos seus dereitos, poderá presentar unha reclamación ante a Autoridade de Control en materia de Protección de Datos competente, sendo esta a Axencia Española de Protección de Datos, cuxos datos de contacto están accesibles en https://sedeagpd.gob.es/sede-electronica-web/vistas/formNuevaReclamacion/reclamacion.jsf.
BY-NC-ND 4.0