Incidencia da dermatite do cueiro nas unidades neonatais do Complexo Hospitalario Universitario de Ferrol.

Autores/as

  • Mónica Mouteira Vázquez UCI de pediatría. CHUF. Ferrol. A Coruña.
  • Mónica Rey Bouza Centro de Salud de Ares – Mugardos. A Coruña.
  • Tamara Corral Martínez UCI de pediatría. CHUF. Ferrol. A Coruña.
  • Eva Tizón Bouza Consultas externas. CHUF. Ferrol. A Coruña.
  • María de los Ángeles Rodeño Abelleira UCI de pediatría. CHUF. Ferrol. A Coruña.
  • María Jesús Acción Rodríguez UCI de pediatría. CHUF. Ferrol. A Coruña.

Palabras clave:

Dermatite do Pañal, Neonato, Crema Barreira, Leite Materna, Óxido de Zinc, Coidados de Enfermaría

Resumo

Introdución: A pel do recentemente nacido presenta características anatómicas e fisiolóxicas que a fan máis vulnerable a irritacións e infeccións, sendo a dermatite do cueiro unha das afeccións máis comúns. Esta condición, causada por factores como o contacto con ouriños e feces, xera disconfort e estrés nos neonatos. O coidado adecuado da pel, mediante estratexias como o uso de cueiros absorbentes, limpeza adecuada e cremas barreira, é clave para previla. Este estudo avalía a incidencia da dermatite do cueiro nun hospital neonatal, os seus factores contribuíntes e a efectividade dos coidados de enfermaría.

Obxectivo: Determinar a incidencia da dermatite do cueiro nas unidades neonatais do Complexo Hospitalario Universitario de Ferrol.

Metodoloxía: Realizouse un estudo descriptivo, observacional e prospectivo entre os recentemente nacidos ingresados nos servizos de neonatoloxía do hospital. Elaborouse unha enquisa ad hoc, onde se recolleron variables sociodemográficas, clínicas, aspecto da pel e coidado da zona.

Resultados: A prevalencia da dermatite foi do 19,46%, cunha incidencia do 18,13%. A media de días de ingreso ata o inicio da dermatite foi de 4,19 días (± 3,06). Sobre os coidados preventivos empregados, ao 47,02% aplicóuselle crema barreira cada 8 horas, ao 36,22% realizáronselle coidados básicos (baño diario e limpeza con auga en cada cambio de cueiro) e ao 16,76% aplicáronlle outros, como películas barreira ou espráis de solución protectora. En 36 casos foi necesario tratamento terapéutico da pel, cunha duración media de 4,40 días (± 2,74).

Conclusión: Evidénciase a necesidade de crear un protocolo sobre prevención, avaliación e tratamento da dermatite do cueiro no noso hospital, adaptado á evidencia científica actual, para evitar a variabilidade de actitudes terapéuticas entre profesionais.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

##submission.citations##

Alonso Alonso C, Fernández Medina IM. Cuidados de la piel relacionados con la dermatitis del pañal en neonatos. Documentos de consenso. Prevención y cuidados de la dermatitis de pañal en neonatos. Sociedad española de Enfermería neonatal y Grupo científico de Upppediatría. 2022. Disponible en: https://www.seenenfermeria.com/sites/default/files/documentos/220305_documento_consenso_dermatitis_panal_seen_2022_1.pdf

Alonso C, Larburu I, Bon E, González MM, Iglesias MT, Urreta I, et al. Efficacy of petrolatum jelly for the prevention of diaper rash: A randomized clinical trial. Journal For Specialists In Pediatric Nursing. 2013;18(2):123-32. Disponible en: https://doi.org/10.1111/jspn.12022

Rahma A, Lane ME. Skin Barrier Function in Infants: Update and Outlook. Pharmaceutics. 2022;14(2):433. Disponible en: https://doi.org/10.3390/pharmaceutics14020433

Gustin J, Bohman L, Ogle J, Chaudhary T, Li L, Fadayel G, et al. Use of an emollient‐containing diaper and pH‐buffered wipe regimen restores skin pH and reduces residual enzymatic activity. Pediatric Dermatology. 2020;37(4):626-31. Disponible en: https://doi.org/10.1111/pde.14169

Blume‐Peytavi U, Kanti V. Prevention and treatment of diaper dermatitis. Pediatric Dermatology. 2018;35(S1). Disponible en: https://doi.org/10.1111/pde.13495

Price AD, Lythgoe J, Ackers-Johnson J, Cook PA, Clarke-Cornwell AM, Phipps FM. The BaSICS (Baby Skin Integrity Comparison Survey) study: A prospective experimental study using maternal observations to report the effect of baby wipes on the incidence of irritant diaper dermatitis in infants, from birth to eight weeks of age. Pediatrics & Neonatology. 2020;62(2):138-45. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33221203/

Orejón Lagunas MV, Cantero López MD, Mora Navarro S, Tárrega Guillem C, Sanchis Gozalbez B, Tomás González M. Dermatitis de pañal en neonatos: estudio comparativo de eficacia entre dos productos tópicos: Diaper dermatitis in neonates: comparative efficacy study between two topical products. JOURNURSVAL. 2022;(1). Disponible en: https://www.journursval.com/index.php/jnv/article/view/3

Esser MS, Johnson TS. An Integrative Review of Clinical Characteristics of Infants With Diaper Dermatitis. Advances In Neonatal Care. 2019;20(4):276-85. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31895136/

Gustin J, Bohman L, Ogle J, Fadayel G, Mitchell MC, Narendran V, et al. Improving newborn skin health: Effects of diaper care regimens on skin pH and erythema. Pediatric Dermatology. 2021;38(4):768-74. Disponible en: https://doi.org/10.1111/pde.14602

Sobowale K, Clayton A, Smith MV. Diaper Need Is Associated with Pediatric Care Use: An Analysis of a Nationally Representative Sample of Parents of Young Children. The Journal Of Pediatrics. 2020;230:146-51. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33130154/

Seifi B, Jalali S, Heidari M. Assessment effect of breast milk on diaper dermatitis. Dermatology Reports. 2017;9(1). Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28626535/

Ersoy‐Evans S, Akıncı H, Doğan S, Atakan N. Diaper Dermatitis: A Review of 63 Children. Pediatric Dermatology. 2016;33(3):332-6. Disponible en: https://doi.org/10.1111/pde.12860

Fader M, Bain D, Cottenden A. Effects of absorbent incontinence pads on pressure management mattresses. Journal Of Advanced Nursing. 2004;48(6):569-74. Disponible en: https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2004.03245.x

Quinn AG, McLelland J, Essex T, Farr PM. Quantification of contact allergic inflammation: a comparison of existing methods with a scanning laser Doppler velocimeter. Acta Dermato Venereologica. 1993;73(1):21-5. Disponible en: https://medicaljournalssweden.se/actadv/article/view/16455

IBM. SPSS. Versión 29.0. 2023.

Jani P, Mishra U, Buchmayer J, Maheshwari R, D’Çruz D, Walker K, et al. Global variation in skin injures and skincare practices in extremely preterm infants. World Journal Of Pediatrics. 2022;19(2):139-57. Disponible en: https://doi.org/10.1007/s12519-022-00625-2

Farahani LA, Ghobadzadeh M, Yousefi P. Comparison of the Effect of Human Milk and Topical Hydrocortisone 1% on Diaper Dermatitis. Pediatric Dermatology. 2013;30(6):725-9. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23600719/

Gozen D, Caglar S, Bayraktar S, Atici F. Diaper dermatitis care of newborns human breast milk or barrier cream. Journal Of Clinical Nursing. 2013;23(3-4):515-23. Disponible en: https://doi.org/10.1111/jocn.12047

##submission.downloads##

Publicada

##submission.updatedOn##

##submission.versions##

##submission.howToCite##

Mouteira Vázquez, M., Rey Bouza, M., Corral Martínez, T., Tizón Bouza, E., Rodeño Abelleira, M. de los Ángeles, & Acción Rodríguez, M. J. (2025). Incidencia da dermatite do cueiro nas unidades neonatais do Complexo Hospitalario Universitario de Ferrol. Revista Enfermeir@s, 1(44), 20–29. Retrieved from https://www.enfermerialugo.org/revista/index.php/enfermeiraos/article/view/2 (Original work published February 18, 2025)

Número

Vol. 1 Núm. 44 (2025): Enfermeir@s. Revista do Ilustre Colexio Oficial de Enfermaría de Lugo

Sección

Artigos Orixinais Ciencias da Saúde

##submission.license##

##submission.copyrightStatement##

##submission.license.cc.by-nc4.footer##

Ao publicar na revista Enfermeir@s, o autor cede todos os dereitos de explotación do seu artigo ao Ilustre Colexio Oficial de Enfermería de Lugo, que, coas condicións e limitacións dispostas pola lexislación en materia de propiedade intelectual, é o titular do copyright.

Agás indicación contraria, todos os contidos distribúense baixo unha licenza internacional Creative Commons BY-NC-ND 4.0. Calquera forma de reprodución, distribución, comunicación pública ou transformación desta obra non incluída na licenza Creative Commons BY-NC-ND 4.0 só poderá ser realizada coa autorización expresa dos titulares, agás excepción prevista pola lei. Pode acceder ao texto completo da licenza neste enlace: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.gl.

POLÍTICA DE PRIVACIDADE

Dereito de información

Para os efectos do disposto no Regulamento (UE) 2016/679 do 27 de abril de 2016 (RGPD), relativo á protección das persoas físicas no que respecta ao tratamento de datos persoais e á libre circulación destes datos, e na Lei Orgánica 3/2018 do 5 de decembro, de protección de datos de carácter persoal e garantía dos dereitos dixitais (LOPDGDD), infórmase ao usuario da existencia dun tratamento automatizado de datos de carácter persoal creado polo COLEXIO OFICIAL DE ENFERMERÍA DE LUGO e baixo a súa responsabilidade cos datos persoais que nos puidese facilitar durante a navegación polo noso sitio web, xa sexa no momento do seu rexistro ou cando remita unha mensaxe de correo electrónico.

Responsable do tratamento:

  • Denominación social: Colexio Oficial de Enfermería de Lugo
  • CIF: Q2766003D
  • Enderezo social: Avenida da Coruña 104 Entresollado B, 27003 - Lugo (Lugo)
  • Teléfono: 982242450
  • Correo electrónico para comunicacións: colexio@enfermerialugo.org
  • Datos de contacto do Delegado de Protección de Datos:

Finalidade do tratamento:

A finalidade do tratamento dos seus datos será a descrita en cada un dos formularios establecidos na páxina web nos que vostede nos facilite os seus datos.

Lexitimación:

Artigo 6.1.a) do RGPD. O interesado deu o seu consentimento para o tratamento dos seus datos persoais para un ou varios fins específicos.

Conservación e tratamento dos datos:

Os seus datos serán conservados durante o tempo necesario para atender a súa solicitude, sempre que non nos indique o contrario exercendo o seu dereito de supresión, ou durante o tempo necesario para cumprir coas obrigas legais e atender as posibles responsabilidades que puidesen derivar do cumprimento da finalidade para a que os datos foron recadados.

En caso de ser necesario, o Colexio Oficial de Enfermería de Lugo cancelará ou rectificará os datos cando resulten inexactos, incompletos ou deixen de ser necesarios para a súa finalidade, de conformidade co previsto na lexislación vixente en materia de protección de datos de carácter persoal.

Mentres non nos comunique o contrario, entenderemos que os seus datos non foron modificados, que vostede se compromete a notificarnos calquera variación e que temos o consentimento para utilizalos coa fin de fidelizar a relación entre as partes.

Os datos facilitados non serán cedidos a terceiros salvo nos casos en que exista unha obriga legal.

O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo non elaborará ningún tipo de “perfil” en base á información facilitada. Non se tomarán decisións automatizadas en base a perfís.

De acordo co que establece a Lei 34/2002, de Servizos da Sociedade da Información e do Comercio Electrónico no seu artigo 21, solicitarase o seu consentimento para poder realizar comunicacións publicitarias que se consideren de interese, por correo electrónico ou por calquera outro medio de comunicación electrónica equivalente.

Vostede ten dereito a opoñerse e/ou retirar o consentimento ao tratamento dos datos indicados anteriormente, en calquera momento, sen que iso afecte á licitude do tratamento baseado no consentimento previo á súa retirada, mediante notificación ao responsable do tratamento nas direccións indicadas.

Medidas técnicas e organizativas

O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo adopta medidas técnicas, controis e procedementos de carácter físico, organizativo e tecnolóxico, razoablemente fiables e efectivos, orientados a preservar a integridade e a seguridade dos seus datos e garantir a súa privacidade. Non obstante, non asume ningunha responsabilidade polos danos e prexuízos derivados de alteracións que terceiros poidan causar nos sistemas informáticos, documentos electrónicos ou ficheiros do usuario.

Ademais, todo o persoal con acceso aos datos persoais foi formado e ten coñecemento das súas obrigas con relación aos tratamentos de datos persoais.

Nos contratos que subscribimos cos nosos provedores incluímos cláusulas nas que se lles esixe manter o deber de segredo respecto aos datos de carácter persoal aos que tiveron acceso en virtude do encargo realizado, así como implantar as medidas de seguridade técnicas e organizativas necesarias para garantir a confidencialidade, integridade, dispoñibilidade e resiliencia permanentes dos sistemas e servizos de tratamento dos datos persoais.

Todas estas medidas de seguridade son revisadas de forma periódica para garantir a súa adecuación e efectividade.

Non obstante, a seguridade absoluta non se pode garantir e non existe ningún sistema de seguridade que sexa impenetrable. No caso de que calquera información obxecto de tratamento e baixo o noso control se vise comprometida como consecuencia dunha brecha de seguridade, tomaremos as medidas adecuadas para investigar o incidente, notificalo á Autoridade de Control e, de ser o caso, aos usuarios que se puidesen ver afectados para que tomen as medidas oportunas.

Dereitos

O usuario poderá exercer os dereitos de acceso, rectificación, supresión, oposición, limitación do tratamento, portabilidade de datos e a non ser obxecto de decisións individualizadas automatizadas, en relación cos datos obxecto do tratamento, ante o responsable do tratamento na dirección anteriormente mencionada ou por correo electrónico a colexio@enfermerialugo.org, achegando copia do seu DNI ou documento equivalente, ou directamente ante o delegado de protección de datos.

No caso de que non obtivese satisfacción no exercicio dos seus dereitos, poderá presentar unha reclamación ante a Autoridade de Control en materia de Protección de Datos competente, sendo esta a Axencia Española de Protección de Datos, cuxos datos de contacto están accesibles en https://sedeagpd.gob.es/sede-electronica-web/vistas/formNuevaReclamacion/reclamacion.jsf.