Importancia da Deontoloxía na Práctica Profesional de Enfermaría
Palabras clave:
Deontoloxía, Ética, Normas, Principios, Profesión, Deberes, Código Deontolóxico, ResponsabilidadeResumo
A deontoloxía no ámbito profesional refírese ao conxunto de normas e principios que rexen a conduta e os deberes dunha profesión específica. O termo foi introducido por primeira vez en 1836 polo filósofo inglés Jeremy Bentham, quen o definiu como a ciencia da moralidade, destacando as condutas correctas que os profesionais deben adoptar no seu traballo. Na enfermaría, as normas deontolóxicas establecen os deberes mínimos esixibles aos profesionais para garantir o benestar da sociedade. A diferenza da ética, que aborda principios universais do ben e do mal e promove a autonomía individual e a reflexión moral, a deontoloxía é máis específica e céntrase nas obrigas e normas de conduta dentro dunha profesión. Estas normas son establecidas, xeralmente, por organizacións profesionais, como o Consello Xeral de Enfermaría en España. O Código Deontolóxico é un documento clave que recolle valores, deberes e responsabilidades, garantindo prácticas éticas e promovendo unha conciencia moral colectiva na profesión enfermeira.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
Bentham, Jeremy; Bowring, M.J. Deontología ó ciencia de la moral : obra póstuma...; tomo primero. Valencia: Librería de Mallén y Sobrinos...: Imprenta de J. Ferrer de Orga..., 1836. [http://hdl.handle.net/10481/24324].
Junquera R, Martínez Morán N, Gómez Adanero M, Sanz Burgos R, coordinadores. Ética y Deontología Públicas. 2.ª ed. Universitas; 2018. ISBN: 978-84-7991-488-2.
Consejo General de Enfermería. Código Deontológico de la Enfermería Española [Internet]. Organización Colegial de Enfermería; 2023 [citado 2026 abr 8]. Disponible en: https://www.consejogeneralenfermeria.org/pdfs/deontologia/codigo-deontologico-2023.pdf
Comisión Deontológica Nacional de Enfermería. Borrador del Código Ético y Deontológico de la Enfermería Española [Internet]. Consejo General de Enfermería; s.f. [citado 2026 abr 8]. Disponible en: https://www.consejogeneralenfermeria.org/images/Borrador_CDNE.pdf
Gracia D. El poder de lo real. Leyendo a Zubiri. Triacastela; 2016. ISBN: 978-84-95840-93-6.
Gracia D. Fundamentos de bioética. 4.ª ed. Triacastela; 2019. ISBN: 9788497516232.
Cortina A. Ética mínima. Introducción a la filosofía práctica. 9.ª ed. Tecnos; 2022. ISBN: 978-84-309-8428-5.
European Federation of Nursing Regulatory Bodies (FEPI). Code of Ethics and Deontology for Nurses in Europe [Internet]. 2007 [citado 2026 abr 8]. Disponible en: https://www.consejogeneralenfermeria.org/pdfs/deontologia/codigo_deontologico_europ.pdf
Delgado-Alemany R, Blanco-González A, Revilla-Camacho MÁ. Códigos deontológicos: El rol de los colegios profesionales y las profesiones reguladas. Revista ESPACIOS. 2020;798:1015.
Barrio IM, Molina A, Sánchez CM, Ayudarte ML. Ética de enfermería y nuevos retos. Anales del Sistema Sanitario de Navarra. 2006;29:41–7.
Pessini L, Barchifontaine CP. Problemas actuales de bioética. 3.ª ed. Universidad Iberoamericana; 2019. ISBN: 978-607-417-616-3.
Stievano A, Tschudin V. El código deontológico del CIE para enfermeras: un momento para la revisión. International Nursing Review en español: revista oficial del Consejo Internacional de Enfermeras. 2019;66(2):167–9.
Gómez PC, Marroquín MT. Las relaciones entre profesionales en los códigos de deontología de diversas profesiones de la salud. Cuadernos de Bioética. 2018;29(97):271–80.
Publicada
##submission.versions##
- ##submission.versionIdentity##
- ##submission.versionIdentity##
##submission.howToCite##
Número
Sección
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##Ao publicar na revista Enfermeir@s, o autor cede todos os dereitos de explotación do seu artigo ao Ilustre Colexio Oficial de Enfermería de Lugo, que, coas condicións e limitacións dispostas pola lexislación en materia de propiedade intelectual, é o titular do copyright.
Agás indicación contraria, todos os contidos distribúense baixo unha licenza internacional Creative Commons BY-NC-ND 4.0. Calquera forma de reprodución, distribución, comunicación pública ou transformación desta obra non incluída na licenza Creative Commons BY-NC-ND 4.0 só poderá ser realizada coa autorización expresa dos titulares, agás excepción prevista pola lei. Pode acceder ao texto completo da licenza neste enlace: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.gl.
POLÍTICA DE PRIVACIDADE
Dereito de información
Para os efectos do disposto no Regulamento (UE) 2016/679 do 27 de abril de 2016 (RGPD), relativo á protección das persoas físicas no que respecta ao tratamento de datos persoais e á libre circulación destes datos, e na Lei Orgánica 3/2018 do 5 de decembro, de protección de datos de carácter persoal e garantía dos dereitos dixitais (LOPDGDD), infórmase ao usuario da existencia dun tratamento automatizado de datos de carácter persoal creado polo COLEXIO OFICIAL DE ENFERMERÍA DE LUGO e baixo a súa responsabilidade cos datos persoais que nos puidese facilitar durante a navegación polo noso sitio web, xa sexa no momento do seu rexistro ou cando remita unha mensaxe de correo electrónico.
Responsable do tratamento:
- Denominación social: Colexio Oficial de Enfermería de Lugo
- CIF: Q2766003D
- Enderezo social: Avenida da Coruña 104 Entresollado B, 27003 - Lugo (Lugo)
- Teléfono: 982242450
- Correo electrónico para comunicacións: colexio@enfermerialugo.org
- Datos de contacto do Delegado de Protección de Datos:
- Teléfono: 984283532
- Correo electrónico: delegadoprotecciondatos@prodasva.org
Finalidade do tratamento:
A finalidade do tratamento dos seus datos será a descrita en cada un dos formularios establecidos na páxina web nos que vostede nos facilite os seus datos.
Lexitimación:
Artigo 6.1.a) do RGPD. O interesado deu o seu consentimento para o tratamento dos seus datos persoais para un ou varios fins específicos.
Conservación e tratamento dos datos:
Os seus datos serán conservados durante o tempo necesario para atender a súa solicitude, sempre que non nos indique o contrario exercendo o seu dereito de supresión, ou durante o tempo necesario para cumprir coas obrigas legais e atender as posibles responsabilidades que puidesen derivar do cumprimento da finalidade para a que os datos foron recadados.
En caso de ser necesario, o Colexio Oficial de Enfermería de Lugo cancelará ou rectificará os datos cando resulten inexactos, incompletos ou deixen de ser necesarios para a súa finalidade, de conformidade co previsto na lexislación vixente en materia de protección de datos de carácter persoal.
Mentres non nos comunique o contrario, entenderemos que os seus datos non foron modificados, que vostede se compromete a notificarnos calquera variación e que temos o consentimento para utilizalos coa fin de fidelizar a relación entre as partes.
Os datos facilitados non serán cedidos a terceiros salvo nos casos en que exista unha obriga legal.
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo non elaborará ningún tipo de “perfil” en base á información facilitada. Non se tomarán decisións automatizadas en base a perfís.
De acordo co que establece a Lei 34/2002, de Servizos da Sociedade da Información e do Comercio Electrónico no seu artigo 21, solicitarase o seu consentimento para poder realizar comunicacións publicitarias que se consideren de interese, por correo electrónico ou por calquera outro medio de comunicación electrónica equivalente.
Vostede ten dereito a opoñerse e/ou retirar o consentimento ao tratamento dos datos indicados anteriormente, en calquera momento, sen que iso afecte á licitude do tratamento baseado no consentimento previo á súa retirada, mediante notificación ao responsable do tratamento nas direccións indicadas.
Medidas técnicas e organizativas
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo adopta medidas técnicas, controis e procedementos de carácter físico, organizativo e tecnolóxico, razoablemente fiables e efectivos, orientados a preservar a integridade e a seguridade dos seus datos e garantir a súa privacidade. Non obstante, non asume ningunha responsabilidade polos danos e prexuízos derivados de alteracións que terceiros poidan causar nos sistemas informáticos, documentos electrónicos ou ficheiros do usuario.
Ademais, todo o persoal con acceso aos datos persoais foi formado e ten coñecemento das súas obrigas con relación aos tratamentos de datos persoais.
Nos contratos que subscribimos cos nosos provedores incluímos cláusulas nas que se lles esixe manter o deber de segredo respecto aos datos de carácter persoal aos que tiveron acceso en virtude do encargo realizado, así como implantar as medidas de seguridade técnicas e organizativas necesarias para garantir a confidencialidade, integridade, dispoñibilidade e resiliencia permanentes dos sistemas e servizos de tratamento dos datos persoais.
Todas estas medidas de seguridade son revisadas de forma periódica para garantir a súa adecuación e efectividade.
Non obstante, a seguridade absoluta non se pode garantir e non existe ningún sistema de seguridade que sexa impenetrable. No caso de que calquera información obxecto de tratamento e baixo o noso control se vise comprometida como consecuencia dunha brecha de seguridade, tomaremos as medidas adecuadas para investigar o incidente, notificalo á Autoridade de Control e, de ser o caso, aos usuarios que se puidesen ver afectados para que tomen as medidas oportunas.
Dereitos
O usuario poderá exercer os dereitos de acceso, rectificación, supresión, oposición, limitación do tratamento, portabilidade de datos e a non ser obxecto de decisións individualizadas automatizadas, en relación cos datos obxecto do tratamento, ante o responsable do tratamento na dirección anteriormente mencionada ou por correo electrónico a colexio@enfermerialugo.org, achegando copia do seu DNI ou documento equivalente, ou directamente ante o delegado de protección de datos.
No caso de que non obtivese satisfacción no exercicio dos seus dereitos, poderá presentar unha reclamación ante a Autoridade de Control en materia de Protección de Datos competente, sendo esta a Axencia Española de Protección de Datos, cuxos datos de contacto están accesibles en https://sedeagpd.gob.es/sede-electronica-web/vistas/formNuevaReclamacion/reclamacion.jsf.
BY-NC-ND 4.0