Rexistro visual, fotográfico, das feridas vasculares e úlceras do pé diabético; un paso adiante no proceso de atención enfermeiro
Palabras clave:
Planimetría Dixital, Ferida Vascular, Diagnóstico, Avaliación, Enfermaría, FotografíaResumo
A enfermaría sempre se relacionou coa valoración, prevención e tratamento das feridas (6). Estas lesións convertéronse nun medidor da calidade dos coidados brindados ao paciente. A pesar do enunciado, xeralmente non se lles deu toda a importancia que merecen estas lesións por parte dun gran grupo de profesionais sanitarios, e isto fixo que se consideren como un “problema secundario” ou algo inherente á situación de saúde das persoas que as padecen (2).
A forma en que as feridas son medidas adoita ser subxectiva, o que fai que avaliar a eficacia dos tratamentos se faga de maneira errónea e se chegue á parcialidade.
Contar cunha óptima documentación de valoración das feridas é fundamental debido a razóns clínicas, legais, de investigación, de docencia, de administración de recursos materiais e humanos e de comunicación cos diferentes membros do equipo de saúde.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##submission.citations##
Aedo Carreño V, Parada Santander T, Alcayaga Rojas C, Rubio Acuña M. Registro electrónico de enfermería en la valoración de las heridas. Electronic records for wound assessment for nurses.
García S, Navío A, Valentin L. Normas básicas para la elaboración de los registros de enfermería. Nure Invest. 2007;28:1-8.
Joint Commision on Accreditation of Healthcare Organizations (JCAHO). Revised Chapter Record of Care, treatment, and Services Long Term Care Accreditation Program. 2009.
Fishman T. The principles of proper wound assessment and photo documentation. North Miami Beach, FL: Wound Care Institute; c1996 [cited 2010 Dec 16]. Available from: http://www.woundcare.org/newsvol2n1/ar3.htm.
Unger P. Documentation for reimbursement. In: Wound Healing. Evidence-based management. USA: Contemporary perspectives in rehabilitation; 2010. p. 633–642.
Baranoski S, Ayello E. Legal aspects of wound care. In: Wound care essentials. Practice and principles. USA: Lippincott Williams and Wilkins; 2008. p. 30–46.
Hurlow J. Assessment and documentation issues in wound care. Wound and skin care center [homepage on the Internet]. United States [cited 2010 Nov 26]. Available from: http://www.vnaa.org/vnaa/g/?h=html/wound.
Currell R, Urquhart C. Sistemas de registro de enfermería: efectos sobre la práctica de la enfermería y resultados en la asistencia sanitaria (Revisión Cochrane traducida). Oxford: Biblioteca Cochrane Plus; c2008 [updated 2003 May 16; cited 2010 Nov 12]. Available from: http://www.update-software.com.
Ibarra A, García M. Registros de enfermería [homepage on the Internet]. Almería [updated 2007 Dec 6; cited 2010 Dec 12]. Available from: http://www.eccpn.aibarra.org/temario/seccion1/capitulo21/capitulo21.htm.
Brem H. Wound electronic medical record system [homepage on the Internet]. 2006 [updated 2006 Apr; cited 2010 Dec 12]. Available from: http://www.wipo.int/pctdb/en/wo.jsp?WO=2006039404&IA=US2005035026&DISPLAY=STATUS.
Maggi J. Implementation of an online wound electronic medical record as a clinical tool to decrease amputations in persons with diabetes. Langone Medical Center. Surgical forum abstracts. Proceedings of the American College of Surgeons (ACS) 96th Annual Clinical Congress; 2010 Oct; New York University; 2010.
Golinko M, Margolis D, Tal A, Hoffstad O, Boulton A, Brem H. Preliminary development of a diabetic foot ulcer database from a wound electronic medical record: a tool to decrease limb amputations. Wound Repair Regen. 2009;17(5):657–665.
García Martín-C, Martínez Martín C. Historia de la Enfermería. Evolución histórica del cuidado enfermero. Madrid: Elsevier; 2007.
Soldevilla Agreda J, Navarro Rodríguez S. Aspectos legales relacionados con las úlceras por presión. Gerokomos. 2006;17(4):203–24.
Restrepo-Medrano JC, Verdú J. Medida de la cicatrización en úlceras por presión: ¿Con qué contamos? Gerokomos [Internet]. 2011 Mar [cited 2017 Sep 10];22(1):35–42. Available from: http://scielo.isciii.es/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1134-928X2011000100006&lng=es.
Capillas Pérez RM, Castillo Muñoz L, Morros Torné C, Portas Freixes J, Vedia Urgell C. Manejo de las úlceras vasculares. Guías de la práctica clínica y material docente [Internet]. Barcelona: Institut Catalá de la Salut; 2004 Dec [cited 2015 May 15]. Available from: http://www.gencat.cat/ics/professionals/guies/docs/guia_ulceres_vasculars.pdf.
Blanes Mompo JJ et al. Documento de consenso sobre el tratamiento de las infecciones en el pie del diabético. Rev Esp Quimioter [Internet]. 2011 [cited 2015 May 15];24(4):233–62. Available from: http://seq.es/seq/02143429/24/4/diabetico_esp.pdf.
Organización Mundial de la Salud [homepage on the Internet]. [cited 2015 May 20]. Available from: http://www.who.int/en/.
Rueda López J et al. Primer Estudio Nacional de Prevalencia de Úlceras de Pierna en España. Estudio GNEAUPP-UIFC-Smith & Nephew 2002–2003. Epidemiología de las úlceras venosas, arteriales, mixtas y de pie diabético. Gerokomos. 2004;15(4):230–247.
Asociación Española de Enfermería Vascular y Heridas. Guía de práctica clínica: Consenso sobre úlceras vasculares y pie diabético. 3ª Edición. Madrid: AEEVH; 2017. Available from: http://www.aeev.net.
Bibliografía consultada, no reseñada:
Cacicedo González R, Castañeda Robles C, Cossío Gómez F, Fernández Saíz B, Delgado Uría A, Gómez España MV, et al. Manual de prevención y cuidados locales de heridas crónicas [Internet]. Servicio Cántabro de Salud; 2011 [Acceso 25 Marzo de 2015]. Disponible en: http://www.scsalud.es/documents/2162705/2163005/Manual+de+Preveci%C3%B3n+y+Cuidados+Locales+de+Heridas+Cr%C3%B3nicas_SCS.pdf
Consenso internacional. La importancia del tratamiento de heridas eficiente. Wounds International; 2013. Disponible en: www.woundsinternational.com.
European Wound Management Association (EWMA). Position Document: Wound Bed Preparation in Practice. London: MEP Ltd; 2004.
Gago Fornells M, García González RF. Cuidados de la piel perilesional. 2006.
Hernández Osma E, Martín Paredero V. Manual de patología vascular.
Malay DS, Margolis DJ, Hoffstad OJ, Bellamy S. The incidence and risks of failure to heal after lower extremity amputation for the treatment of diabetic neuropathic foot ulcer. J Foot Ankle Surg. 2006;45:366–74.
Brem H, Sheehan P, Boulton AJ. Protocol for treatment of diabetic foot ulcers. Am J Surg. 2004;187(5A):1S–10S.
Urbancic-Rovan V. Causes of diabetic foot lesions. Lancet. 2005;366:1675–6.
Wagner FW. The dysvascular foot: a system for diagnosis and treatment. Foot Ankle. 1981;2:64–122.
Gibbons G, Eliopoulos GM. Infection of the diabetic foot. En: Kozak GP, et al., eds. Management of diabetic foot problems. Philadelphia: WB Saunders; 1984.
Fontaine R, Kim M, Kieny R. Die chirurgische Behandlung der peripheren Durchblutungsstörungen. Helvetia Chirurgica Acta. 1954;5/6:199–533.
Transatlantic Inter-Society Consensus (TASC). J Vasc Surg. 2000;31(1) part 2:S168–S175.
Boulton AJ, Gries FA, Jervell JA. Guidelines for the diagnosis and outpatient management of diabetic peripheral neuropathy. Diabet Med. 1998;15:508–14.
Restrepo-Medrano JC, Verdú Soriano J. Desarrollo de un índice de medida de la evolución hacia la cicatrización de las heridas crónicas. Gerokomos [Internet]. 2011 Dic [citado 2017 Sep 10];22(4):176–83. Disponible en: http://scielo.isciii.es/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1134-928X2011000400005&lng=es.
Ministerio de Salud. Manejo y tratamiento de heridas y úlceras. Valoración y clasificación. Serie de guías clínicas 1 [homepage on the Internet]. [updated 2002; cited 2011 Jun 7]. Disponible en: http://www.inheridas.cl/wpcontent/uploads/pdf/Guia_1_Manejo_y_Tratamiento_de_las_Heridas_y_Ulceras.pdf.
Baranoski S, Ayello E. Using a wound assessment form. Nursing [serial online]. 2005 [cited 2011 Ene 29];35(3). Disponible en: http://www.nursing2005.com.
Domic E. Importancia de los registros de enfermería. Medwave [serial online]. 2004 [cited 2011 Jun 6];4. Disponible en: http://www.mednet.cl/link.cgi/Medwave/Enfermeria/Mayo2004/2793.
##submission.downloads##
Publicada
##submission.howToCite##
Número
Sección
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##Ao publicar na revista Enfermeir@s, o autor cede todos os dereitos de explotación do seu artigo ao Ilustre Colexio Oficial de Enfermería de Lugo, que, coas condicións e limitacións dispostas pola lexislación en materia de propiedade intelectual, é o titular do copyright.
Agás indicación contraria, todos os contidos distribúense baixo unha licenza internacional Creative Commons BY-NC-ND 4.0. Calquera forma de reprodución, distribución, comunicación pública ou transformación desta obra non incluída na licenza Creative Commons BY-NC-ND 4.0 só poderá ser realizada coa autorización expresa dos titulares, agás excepción prevista pola lei. Pode acceder ao texto completo da licenza neste enlace: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.gl.
POLÍTICA DE PRIVACIDADE
Dereito de información
Para os efectos do disposto no Regulamento (UE) 2016/679 do 27 de abril de 2016 (RGPD), relativo á protección das persoas físicas no que respecta ao tratamento de datos persoais e á libre circulación destes datos, e na Lei Orgánica 3/2018 do 5 de decembro, de protección de datos de carácter persoal e garantía dos dereitos dixitais (LOPDGDD), infórmase ao usuario da existencia dun tratamento automatizado de datos de carácter persoal creado polo COLEXIO OFICIAL DE ENFERMERÍA DE LUGO e baixo a súa responsabilidade cos datos persoais que nos puidese facilitar durante a navegación polo noso sitio web, xa sexa no momento do seu rexistro ou cando remita unha mensaxe de correo electrónico.
Responsable do tratamento:
- Denominación social: Colexio Oficial de Enfermería de Lugo
- CIF: Q2766003D
- Enderezo social: Avenida da Coruña 104 Entresollado B, 27003 - Lugo (Lugo)
- Teléfono: 982242450
- Correo electrónico para comunicacións: colexio@enfermerialugo.org
- Datos de contacto do Delegado de Protección de Datos:
- Teléfono: 984283532
- Correo electrónico: delegadoprotecciondatos@prodasva.org
Finalidade do tratamento:
A finalidade do tratamento dos seus datos será a descrita en cada un dos formularios establecidos na páxina web nos que vostede nos facilite os seus datos.
Lexitimación:
Artigo 6.1.a) do RGPD. O interesado deu o seu consentimento para o tratamento dos seus datos persoais para un ou varios fins específicos.
Conservación e tratamento dos datos:
Os seus datos serán conservados durante o tempo necesario para atender a súa solicitude, sempre que non nos indique o contrario exercendo o seu dereito de supresión, ou durante o tempo necesario para cumprir coas obrigas legais e atender as posibles responsabilidades que puidesen derivar do cumprimento da finalidade para a que os datos foron recadados.
En caso de ser necesario, o Colexio Oficial de Enfermería de Lugo cancelará ou rectificará os datos cando resulten inexactos, incompletos ou deixen de ser necesarios para a súa finalidade, de conformidade co previsto na lexislación vixente en materia de protección de datos de carácter persoal.
Mentres non nos comunique o contrario, entenderemos que os seus datos non foron modificados, que vostede se compromete a notificarnos calquera variación e que temos o consentimento para utilizalos coa fin de fidelizar a relación entre as partes.
Os datos facilitados non serán cedidos a terceiros salvo nos casos en que exista unha obriga legal.
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo non elaborará ningún tipo de “perfil” en base á información facilitada. Non se tomarán decisións automatizadas en base a perfís.
De acordo co que establece a Lei 34/2002, de Servizos da Sociedade da Información e do Comercio Electrónico no seu artigo 21, solicitarase o seu consentimento para poder realizar comunicacións publicitarias que se consideren de interese, por correo electrónico ou por calquera outro medio de comunicación electrónica equivalente.
Vostede ten dereito a opoñerse e/ou retirar o consentimento ao tratamento dos datos indicados anteriormente, en calquera momento, sen que iso afecte á licitude do tratamento baseado no consentimento previo á súa retirada, mediante notificación ao responsable do tratamento nas direccións indicadas.
Medidas técnicas e organizativas
O Colexio Oficial de Enfermería de Lugo adopta medidas técnicas, controis e procedementos de carácter físico, organizativo e tecnolóxico, razoablemente fiables e efectivos, orientados a preservar a integridade e a seguridade dos seus datos e garantir a súa privacidade. Non obstante, non asume ningunha responsabilidade polos danos e prexuízos derivados de alteracións que terceiros poidan causar nos sistemas informáticos, documentos electrónicos ou ficheiros do usuario.
Ademais, todo o persoal con acceso aos datos persoais foi formado e ten coñecemento das súas obrigas con relación aos tratamentos de datos persoais.
Nos contratos que subscribimos cos nosos provedores incluímos cláusulas nas que se lles esixe manter o deber de segredo respecto aos datos de carácter persoal aos que tiveron acceso en virtude do encargo realizado, así como implantar as medidas de seguridade técnicas e organizativas necesarias para garantir a confidencialidade, integridade, dispoñibilidade e resiliencia permanentes dos sistemas e servizos de tratamento dos datos persoais.
Todas estas medidas de seguridade son revisadas de forma periódica para garantir a súa adecuación e efectividade.
Non obstante, a seguridade absoluta non se pode garantir e non existe ningún sistema de seguridade que sexa impenetrable. No caso de que calquera información obxecto de tratamento e baixo o noso control se vise comprometida como consecuencia dunha brecha de seguridade, tomaremos as medidas adecuadas para investigar o incidente, notificalo á Autoridade de Control e, de ser o caso, aos usuarios que se puidesen ver afectados para que tomen as medidas oportunas.
Dereitos
O usuario poderá exercer os dereitos de acceso, rectificación, supresión, oposición, limitación do tratamento, portabilidade de datos e a non ser obxecto de decisións individualizadas automatizadas, en relación cos datos obxecto do tratamento, ante o responsable do tratamento na dirección anteriormente mencionada ou por correo electrónico a colexio@enfermerialugo.org, achegando copia do seu DNI ou documento equivalente, ou directamente ante o delegado de protección de datos.
No caso de que non obtivese satisfacción no exercicio dos seus dereitos, poderá presentar unha reclamación ante a Autoridade de Control en materia de Protección de Datos competente, sendo esta a Axencia Española de Protección de Datos, cuxos datos de contacto están accesibles en https://sedeagpd.gob.es/sede-electronica-web/vistas/formNuevaReclamacion/reclamacion.jsf.
BY-NC-ND 4.0